Het beeld

,,Interviewen is een kwestie van verleiden en verraden'', zo luidde gisteren een van de stellingen in de aflevering van de cultuurrubriek Arena (BBC2), geheel gewijd aan een van de meest opzienbarende vraaggesprekken die ooit op televisie te zien zijn geweest.

Tien jaar geleden, op 20 november 1995, zagen 23 miljoen Britten hoe Michael Bashir (32) een uur lang sprak met de prinses van Wales, voorheen Lady Diana Spencer (34). Het werd vannacht integraal herhaald, en weer kon je alleen maar gefascineerd raken door de koelbloedige wraak van een gekwetste, innemend oprechte vrouw op haar ex-man en schoonfamilie. Omdat die laatste toevallig over nogal wat macht beschikt, was de redactie van de rubriek Panorama zeer geheimzinnig te werk gegaan. Zelfs de cameraman, zo bleek gisteren, was in een telefoongesprek niet te veel verteld over de identiteit van degene die hij moest filmen. Geheimhouding was essentieel, net als bij het postuum gepubliceerde interview met prins Bernhard in de Volkskrant. Als het hof er lucht van had gekregen, dan was alles in het werk gesteld om het gesprek niet door te laten gaan.

De toenmalige voorzitter van de BBC, Marmaduke Hussey, was ook niet op de hoogte gesteld. Diens vrouw was immers hofdame van koningin Elizabeth. In de nasleep van het interview werd de BBC gedreigd dat het helemaal niet vanzelfsprekend is om elk jaar de kersttoespraak van de vorstin te mogen uitzenden. In ieder geval werden er sancties uitgevaardigd tegen de van niets wetende `Maartje van Weegen' van de BBC. En directeur John Birt werd door Hussey ontslag aangezegd, omdat hij niet tijdig gerapporteerd had; die opzet mislukte.

Er zijn meer overeenkomsten met het – overigens voorzover bekend niet gefilmde – interview met prins Bernhard. In beide gevallen had de bij het volk geliefde, maar aangetrouwde hofrebel zelf het initiatief genomen. Ook Diana laat pikante onthullingen en giftige meningen over elkaar heen buitelen. Diana poseerde in hogere mate dan Bernhard als slachtoffer, maar ook hij was ernstig beschadigd door ,,de media'' en mocht ook nooit wat. De rest van de pers pikte later vooral de bekentenis van buitenechtelijke affaires op.

In feite waren Diana's beschuldigingen aan het adres van prins Charles en zijn moeder veel ernstiger. Di liet doorschemeren dat hij geen goede koning zou wezen en dat haar oudste zoon William beter direct de troon kon bestijgen. Het hof had campagne tegen haar gevoerd en haar op willen sluiten wegens ,,geestelijke instabiliteit''. Achteraf bezien was het interview een waarschuwing dat er wel eens iets ernstigs met de verstoten prinses zou kunnen gebeuren.

21 maanden na de uitzending kwam de prinses onder nog steeds druk besproken omstandigheden om bij een auto-ongeluk. Twee maanden na de uitzending moest Marmaduke Hussey aftreden. En acht jaar later maakte Bashir voor een andere Britse zender het programma Living with Michael Jackson, dat bijna the King of Pop ten val zou brengen.

In 1995 waren betrokkenen het erover eens dat Bashirs ontmoeting met de prinses ofwel het einde van de BBC ofwel het einde van de monarchie zou betekenen. Beide gingen sindsdien door diepe dalen, maar overleefden.