Zorg om handelsronde in `cruciale' week

Met een eerste gesprek tussen vier spelbepalende landen, gisteren in Londen, en een vlammende oproep van meer dan zestig topmensen van internationale bedrijven, vanmorgen in de Financial Times, is een week begonnen die cruciaal wordt genoemd voor de huidige ronde van wereldhandelsbesprekingen.

Inzet is een alomvattend akkoord over het verder afbreken van handelsbarrières voor agrarische en industriële producten, en voor diensten. Zo'n akkoord, zeggen deskundigen, zou voor de wereldeconomie een impuls van honderden miljarden euro betekenen en miljoenen armen uitzicht bieden op een beter bestaan.

Een belangrijk tussenstation op weg naar dit uiterlijk eind volgend jaar te sluiten akkoord is een WTO-conferentie van handelsministers over vijf weken in Hongkong. Maar wil `Hongkong' niet bij voorbaat mislukken, dan moeten er deze, uiterlijk volgende week, concrete resultaten worden geboekt bij de onderhandelingen. Er moet een blauwdruk komen voor het akkoord van Hongkong.

Daarover heerst alom pessimisme. Zoals blijkt uit de ingezonden brief die de groep van zestig internationale topmensen, onder wie vijf bestuursvoorzitters van Nederlandse ondernemingen, naar de FT stuurde. Ze deden dat uit ,,toenemende bezorgdheid dat deze cruciale onderhandelingen in ernstige moeilijkheden verkeren''. Haast is geboden, vinden ze. Maar de topmannen zien ,,de urgentie niet weerspiegeld in een duidelijk voornemen van regeringen om stevige, inhoudelijke vooruitgang te boeken voor Hongkong''.

Het grote struikelblok is de landbouw. Voorstellen van de VS en de EU voor verlaging van productsubsidies en importheffingen hebben nog niet geleid tot een doorbraak. ,,Het afschaffen van kunstmatige prijzen in de landbouw is de oplossing voor een overeenkomst'', zei de Indiase handelsminister Kamal Nath onlangs in een vraaggesprek in New Delhi met deze krant. ,,Alles wat de werking van de markt verstoort moet verdwijnen. Het gaat om fair trade, niet free trade.''

Over het Europese voorstel zei Nath: ,,Het is een stapje vooruit, maar er moet een hele sprong worden gemaakt.'' Maar verantwoordelijk eurocommissaris Peter Mandelson (Handel) is met dit voorstel al verder gegaan dan Frankrijk wenselijk acht. Meer zit er niet in, beloofde hij gisteren in Brussel de 25 EU-lidstaten. ,,Er zal druk op mij worden uitgeoefend om grotere markttoegang voor landbouwproducten te bieden. Dat zal ik niet doen.'' De EU wil eerst dat in ruil voor toegeeflijkheid op landbouwgebied concessies worden gedaan bij markttoegang voor niet-agrarische producten en bij diensten.

Na het gesprek van gisteravond, tijdens een maaltijd in de Indiase vertegenwoordiging in Londen, lijkt er nog weinig schot in de zaak te zitten. Gastheer Kamal Nath en de Braziliaanse minister van Buitenlandse Zaken, Celso Amorim, temperden na afloop te hoge verwachtingen ten aanzien van Hongkong. Maar de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Rob Portman toonde zich verheugd dat ook gesproken was over andere onderwerpen dan landbouw. ,,Nogal belangrijk voor deze ronde'', zei hij.

Vandaag worden de gesprekken voortgezet in Genève, waar zich ook andere handelsministers bij de vier zullen voegen. De briefschrijvers in de FT vragen zich echter af of ministers de zaak wel kunnen klaren. ,,Deze uitdaging is meer politiek dan technisch, en vereist inzet (...) op het hoogste niveau om impasses te doorbreken.'' Daarmee doen de CEO's een oproep aan de leiders van de G-8, de groep van acht geïndustrialiseerde landen, die op hun top in Gleneagles eerder dit jaar nog pleitten voor een spoedig WTO-akkoord.