Publiek weet kleine innovaties te waarderen

De ID-NL groep helpt, zo zeggen zij, uitvinders bij het realiseren van hun ideeën. Zo organiseert ID-NL jaarlijks een prijsvraag. Winnaars 2005.

,,Dit is de Pinus mugo, die in de Alpen bij de boomgrens voorkomt'', zegt de wetenschappelijk directeur van de Botanische tuin van de TU-Delft, Bob Ursem. Hij staat naast een kleine den en legt uit: ,,De meeste dennensoorten op die hoogte beschermen zich tegen uv-licht met een dikke waslaag op de naalden. Deze soort doet dat met een speciaal stofje in een dunne waslaag. Dat stofje hebben we weten te isoleren. We willen het nu synthetisch namaken.''

Mocht dat lukken, dan voorziet Ursem dat bijvoorbeeld een zonnebrandmiddel nog maar één keer per dag opgebracht hoeft te worden. ,,Dan kunnen mensen die wegens een ziekte niet blootgesteld mogen worden aan zonlicht, overdag wel naar buiten'', zegt hij. Andere toepassingen zouden het verouderingsproces van verf remmen of het rendement van zonnepanelen vergroten.

Samen met promovendus Urjan Jacobs dong hij met dit idee mee naar de ID-NL jaarprijs 2005, voor de zestiende keer georganiseerd door het innovatiebureau ID-NL. Egbert Ottevanger, directeur van innovatiebureau ID-NL, roemt de Delftenaren voor hun inzending. ,,Het leuke vind ik dat er naast de winnende ontwerpen goede inzendingen zijn, waarbij gekeken is naar natuurfenomenen die vervolgens omgezet worden tot nuttige producten voor de mens.''

Vertederend mooi vliegt de tweede Delftse inzending, de Delfly, tijdens een demonstratie. Het radiografisch bestuurbare vliegtuigje, ontworpen door studenten van de faculteit Lucht en Ruimtevaart, weegt amper 20 gram, niet meer dan een standaardbrief. Het is gemaakt van koolstof, balsahout en Mylar-folie en kan langzaam vliegen en zelfs stilhangen. Hij is – inclusief kleurencameraatje van 1 gram – vooral geschikt om in gebouwen te vliegen, bijvoorbeeld na een aardbeving of een ramp waarbij giftige dampen of straling is vrijgekomen. Wellicht wordt een uitvoering zonder camera als speelgoed op de markt gebracht.

Winnaar van de ID-NL jaarprijs was volgen de vakjury een verwarmingssysteem in de Scheveningse wijk Duindorp, waar bijna 800 nieuwbouwwoningen hun warmte – ook 's winters – met behulp van zeewater gaan krijgen. Dit kan doordat in een centrale niet alleen een warmtewisselaar wordt toegepast, maar ook een hoogrendement warmtepomp, die het zeewater voorverwarmt als het minder dan elf graden is.

De publieksprijs ging naar een vuistgrote turbine, die de brander in een hogerendements cv-ketel kan vervangen. De MTT-turbine drijft een generator aan die elektriciteit opwekt. Bovendien worden de hete uitlaatgassen benut om de woning te verwarmen. Door de simpele constructie met weinig onderdelen is hij goedkoop te produceren en kan hij volgens de inzenders, G. J. Witteveen en Micro Turbine Technology BV, de consument tot 20 procent energielasten besparen, terwijl de CO2-uitstoot gereduceerd wordt. De turbine is nog in ontwikkeling en over 3,5 jaar leverbaar.

Freek Ton van Holland Safety System kwam dit jaar met de Bobguard. ,,Met dit apparaat in je auto kun je niet meer rijden met een glaasje op. De auto start niet als je lichaamsweerstand veranderd is na het drinken van alcohol. Dat wordt gemeten door sensoren die worden ingebouwd in de bestuurdersstoel of het autodak.'' Vorig jaar won hij zowel de vakjury- als de publieksprijs met de Lexguard. De Lexguard is een strip met sensoren langs de rechterkant van een vrachtwagen, die de chauffeur alarmeert dat voetgangers of fietsers daar gevaar lopen. Ton: ,,De eerste honderden zijn nu gefabriceerd door Intertruck Benelux BV.''

Opvallende nominaties dit jaar waren de Power Steering Immobilizer, een combinatie van technieken: startonderbreking, blokkering van de stuurbekrachtiging en brandstofonderbreking. Om deze beveiliging uit te schakelen, moet een pincode ingevoerd worden.

Bij het Comfortdak wordt onder de dakpannen een systeem van banden en klikmechanismen gemonteerd, waaraan steigers en valnetten kunnen worden gezekerd. Hierdoor kan veiliger op daken worden gewerkt.