Politie EU naar grens Rafah

Europese politieagenten gaan toezicht houden op de Palestijnse controle van het grensverkeer tussen de Strook van Gaza en Egypte bij Rafah. Ook gaan Europese politie-experts de komende drie jaar de commandanten van de Palestijnse politie-eenheden trainen in het beheren van politiekorpsen.

Het besluit van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken om een actieve rol te gaan spelen bij de grenspost Rafah in het zuiden van de Gazastrook betekent volgens Javier Solana, de Brusselse buitenlandcoördinator, dat Europa voor het eerst een veiligheidsmissie op de grond in het Midden-Oosten gaat uitvoeren.

Israël en de Palestijnse Autoriteit hebben ingestemd met de komst van de Europese politieagenten als ,,derde partij''. Maar over de bevoegdheden van de Europeanen bestaat nog onenigheid.

Israël wil dat de EU-agenten vergaande bevoegdheden krijgen bij het controleren van de Palestijnse politie en douaniers. Israël beschouwt het openen van de grenspost bij Rafah als een veiligheidsrisico en eist dat het goederen- en personenverkeer streng gecontroleerd wordt op wapensmokkel. De regering in Jeruzalem wil daarom via een gesloten televisiecircuit het werk van de Palestijnse politie en de Europese toezichthouders controleren. De Palestijnse Autoriteit zegt deze verantwoordelijkheid aan te kunnen en ziet voor de Europese politie een adviserende rol weggelegd. Iedere bemoeienis van Israël, zelfs op afstand via een tv-kanaal, wordt door de Palestijnen afgewezen. Hangende dit geschil is de grensovergang van de Gazastrook naar Egypte voor de Palestijnen gesloten, humanitaire gevallen uitgezonderd. Het openen van Rafah is van groot belang voor de opbouw van de economie van de Gazastrook. Oud-president van de Wereldbank James Wolfensohn heeft gisteren in zijn rol als gezant van het Kwartet (VS, EU, VN en Rusland) aangedrongen op snelle openstelling van Rafah, de enige opening voor de Palestijnen naar de wereld buiten de Gazastrook.

Als Rafah op afzienbare termijn opengaat, zal het voor het eerst in bijna veertig jaar zijn dat Palestijnen in de Gazastrook naar het buitenland kunnen reizen zonder eerst Israëlische controles te moeten passeren. Het Israëlische leger en de Shabak, de geheime dienst, vertrokken medio september uit Rafah. De wachttorens zijn gesloopt, alle Israëlische borden zijn vervangen en het omheinde complex is gerenoveerd en voorzien van moderne controleapparatuur. Deze apparatuur is afkomstig van de nabij gelegen luchthaven Gaza International Airport, dat sinds het begin van de intifadah is gesloten. Over de heropening worden uiterst moeizame onderhandelingen gevoerd. Israël is gekant tegen het openstellen van het luchtruim boven Gaza en het zuidelijk deel van de Israëlische Negev.