Hypermarkten dragen niet bij aan economie

De nieuwe Poolse minister van Financiën, Teresa Lubinska, zorgt al een week voor onrust in het land. Ze heeft onder meer hard uitgehaald naar buitenlandse supermarktketens in Polen.

Volgens de minister drukken de buitenlandse supermarkten Poolse winkels weg en dragen ze niet substantieel bij aan de Poolse economie. De opmerkingen van Lubinska, in een interview met de Britse krant Financial Times, hebben alom opzien gebaard. Het aantrekken van buitenlands kapitaal verliep al moeizaam in Polen, dat binnen Centraal-Europa achterloopt wat betreft economische groei en een werkloosheid van 18 procent heeft. Maar volgens Lubinska leveren grote supermarktketens zoals het Britse Tesco alleen maar laaggeschoolde banen op.

,,Polen is open en het zal openblijven. De uitdaging voor Polen is om meer zelf te produceren. Hypermarkten zoals Tesco zijn geen investering. Ik bedoel dat ze niet vitaal zijn voor de economische groei.'' Volgens Lubinska behoort Tesco tot ,,het simpelste soort investeringen''. Tesco heeft in Polen 44 hypermarkten en 36 kleinere winkels en geeft werk aan 20.000 Polen. Het wil dit jaar nog eens 5 hypermarkten openen in Polen.

Als gemeenteraadslid in Szczecin, in het noordwesten, heeft Lubinska naar eigen zeggen gepoogd reuzensupermarkten te ,,verdrijven'', omdat ze de horizon vervuilen en kleinere winkels tot sluiting dwingen. Als minister wil ze meer hoogwaardige industrieën naar Polen halen en meer investeren in onderwijs. Lubinska zegt ook dat de uitgaven voor sociale voorzieningen in Polen geen probleem zijn, maar dat armoede een probleem is.

Lubinska ligt al onder vuur wegens haar pogingen om de Poolse begroting op te rekken met 1 à 2 miljard zloty (25 à 50 miljoen euro). Zij is daarmee de eerste minister van Financiën in de recente Poolse geschiedenis die oproept tot hogere uitgaven. EU-commissaris Almunia (Economische en Monetaire Zaken) waarschuwde vrijdag dat de uitbetaling van Europees geld in gevaar kan komen als Polen zijn begrotingstekort niet jaarlijks met 0,5 procent vermindert. Recht en Rechtvaardigheid (PiS), de partij achter de nieuwe regering, wist financieel analisten en kiezers tijdens de onlangs gehouden verkiezingen gerust te stellen met de toezegging dat de begroting niet boven de 30 miljard zloty zou uitkomen.

Almunia zei ook met enige verbazing kennis te hebben genomen van het plan van de nieuwe regering om een referendum te houden over de invoering van de euro. ,,Ik weet zeker dat de regering op de hoogte is van de verplichtingen die bij het lidmaatschap horen'', aldus Almunia. Uit het toetredingsverdrag vloeit onder meer de verplichting voort om de euro in te voeren.