Dansen op gospel in Bijbels Museum

In Amsterdam openden 42 musea zaterdagnacht de deuren voor de zesde museumnacht. De bezoekers waren opnieuw voor het merendeel jongeren tussen de 18 en 35.

Het was een clash of cultures, zaterdagavond aan de Amsterdamse grachten. In het Nederlands Instituut voor de Mediakunst aan de Keizersgracht danst een jong publiek op electro-clash van dj Joost van Bellen. Boven hun hoofden draait een video van fotograaf Erwin Olaf. De mannelijke bezoekers dragen strak gesneden pakken, de vrouwen hebben bontlaarzen aan. Iedereen drinkt witte wijn.

Even verderop, in het Bijbels Museum aan de Herengracht, deint een conservatiever publiek in fleecetruien mee op de muziek van een gospelband, alle handen in de lucht gestoken. Daar klinkt een massaal meegezongen O Happy Days door de indrukwekkende zalen. In de verwarmde tuin van het museum drinkt men muntthee.

Het is de kracht van de museumnacht. De jaarlijks terugkerende culturele nacht trekt een divers publiek, dat bovendien op bijzondere plekken komt.

Dat geldt al helemaal voor de `jonge' bezoekers; 70 procent is tussen de 18 en 35 jaar, en behoort dus tot een groep die doorgaans niet zo vaak een museum bezoekt. Maar nu waren alle 26 duizend beschikbare passepartouts uitverkocht.

Erwin Olaf opende afgelopen zaterdag de zesde Amsterdamse museumnacht met een overzicht van zijn video- en installatiewerk in het Instituut voor de Mediakunst. Binnen, in de grote zaal, vloeien zijn video's samen met muziek. Boven werd onder meer de videofilm Rain vertoond, waarin een Amerikaans jaren vijftig-gezin zwijgend aan tafel zit boven Hollandse kost als spruitjes en bloemkool met nootmuskaat. Vanuit het trapgat dreunt een gesampeld `Funky Tóóóówn' door de stomme video heen.

Maar Olafs indrukwekkendste werk hangt in de hal, direct bij binnenkomst: een collage van zwartwitportretten met rode accenten. Twee portretten veranderen steeds op fascinerende wijze in een ander hoofd.

Behalve de diversiteit zijn ook de afstanden groot. Van het Bijbels Museum naar het Stedelijk Museum CS is een flinke wandeling. Veel mensen ondernemen hem toch; duizenden mensen trekken zaterdagavond over de loopbruggen langs het spoor.

Binnen geeft fotografe Rineke Dijkstra een rondleiding langs haar eigen werk en volgen enkele tientallen bezoekers een debat over provocerende kunst, shockart. In het rumoer is het debat echter nauwelijks te verstaan en dus kijken de mensen vooral naar onbedoeld grappige beelden, zoals dat van D66-Kamerlid Lousewies van der Laan onder het verstilde videobeeld van een blow job.

Maar lang kunnen de bezoekers niet blijven hangen – er is elders in de stad nog zoveel te doen. En dus gaan ze terug, over de loopbruggen naar de grachten. In Museum Amstelkring aan de Oudezijds Voorburgwal laten jonge kunstenaars in zwarte burka's hun werk zien. Onder de zwarte gewaden piept soms een paar witte gympen uit.

De bezoeker wil verder, er zijn door de hele stad 42 musea geopend deze nacht. Maar het is al twee uur. De museumnacht loopt ten einde. Wat rest is de afterparty, in popzaal Paradiso.