25 jaar Fra Fra Sound

,,De uitheemse ritmes zitten ons in het bloed. We hadden vroeger allemaal zo onze plek in `bananenbandjes', die salsa, merengue en tumba speelden op feestjes. Fra Fra Sound had ook makkelijk een leuk feestbandje met Surinaamse kasekomuziek kunnen blijven. Gegarandeerd volle dansvloeren, naar die amusementsmuziek was altijd vraag. Maar op een zeker moment kriebelde het: je wilt dat de mensen ook eens écht luisteren naar wat je speelt.''

Efraïm Trujillo (Lynwood, Californië 1969) behoort tot vaste kern van het Surinaams-Caraïbische muziekensemble Fra Fra Sound dat 25 jaar bestaat en het jubileum viert met een festival. De saxofonist zit ruim veertien jaar bij de groep, die vanaf '80 aanvankelijk alleen Surinaamse kaseko, kawina en winti speelde. Trujillo, die een Mexicaanse achtergrond heeft, kwam als kind naar Amsterdam en studeerde aan het Sweelinck Conservatorium. Al tijdens zijn studie kreeg hij een plek bij Fra Fra Sound, dat gaandeweg de Surinaamse muziek breder ontwikkelde door middel van kruisbestuivingen met Afrikaanse ritmes en klanken uit het hele Caraïbische gebied. Sindsdien is de saxofonist één van de vaste componisten van Fra Fra, dat als betekenis `mengvorm', `anders' of `de onzichtbare verwantschap' heeft.

,,Toen wij begonnen was de Nederlandse jazzscene voornamelijk blank. Witte jazz zonder allochtonen. Er werd impro gespeeld, die in onze ogen niet swingde of echt om applaus vroeg. Fra Fra werd door de inbreng van jazzharmonieën en bebopimprovisaties in zijn kaseko een stuk serieuzer. Het was de geboorte van wat `Paramaribop' zou gaan heten. Die muziek sloeg behoorlijk aan, al zagen veel jazzclubs het toch niet zitten. We pasten toen niet in de programmering. Dat is nu wel anders. Een verrijking, vind ik. Fra Fra was eigenlijk de eerste échte crossoverband. Nu zijn er veel meer groepen die experimenteren met wereldmuziek. Gaandweg ging het Paramaribop-jasje ons te krap zitten. De mensen verwachtten steevast dansmuziek, terwijl we juist ook andere ritmes wilden spelen. Gewoon eens nummers openbreken, zodat de ritmes even wegvallen.

,,In de jaren negentig zijn we veel gaan reizen. De bezoeken aan Zuid- en West-Afrika zijn heel belangrijk geweest voor onze ontwikkeling. We kwamen daar om jazzworkshops te geven, maar staken veel op van de lokale studenten. We vroegen ze naar hun idolen en adopteerden ritmes en harmonieën. De cd's Global Village Residents uit `96 en Mali Jazz uit '99 zijn daarvan het resultaat. Onze sound heeft zich gevormd tijdens internationale tournees en door verwantschappen met internationale jazz en wereldmuziek coryfeeën. Op ons komend jubileumfestival laten we er veel van horen zonder alleen maar terug te blikken op tóen.

,,Fra Fra heeft vele veranderingen doorgemaakt. Van het oorspronkelijke bandje is behalve bandleider en bassist Vincent Henar eigenlijk niemand meer over. Deze vaste kern speelt nu al jaren met elkaar. De kracht zit 'm in de vrijheid en openheid. Vincent zet muzikale lijnen uit zonder ze te benoemen. Simpelweg door de juiste selectie van nieuwe musici weet hij telkens weer de kwaliteit te bewaken. Daardoor verzanden we niet. Ikzelf werd erbij gevraagd toen ik nog op conservatorium zat. Vincent vroeg me of ik wat had opgeschreven en ik leverde een wat schools Coltrane-achtig stuk. Toch wist hij dat nog zo te bewerken dat het in de band paste. En zo is het gebleven. Wij brengen de puzzelstukjes en hij zorgt dat de muzikale puzzel past.''

Bigi Yari: Fra Fra Sound Jubileumfestival. 17/11 Schiecentrale Rotterdam met Soweto Kinch; 18, 19/11 BIMhuis Amsterdam met Fra Fra Bigband, Jazz Jamaica en Ben's Belinga; 20/11 KIT Tropentheater. Info: www.frafrasound.com