Webcongres: Voorrang voor bepaalde mensen bij een pandemie

De deelnemers aan het Webcongres, het online discussieplatform op www.nrc.nl/webcongres, zijn het in meerderheid eens met de stelling dat bepaalde mensen bij een pandemie voorrang moeten krijgen.

De voorbereiding op een mogelijke epidemie van vogelgriep in Nederland is in volle gang. Inspecteurs gingen langs de 24 regio's van de Geneeskundige hulp bij ongevallen en rampen (GHOR), die samen met de GGD's en ziekenhuizen een sleutelrol vervullen bij een pandemie. De inspecteurs constateerden dat één van de moeilijkste problemen de toewijzing van ziekenhuisbedden is. Artsen willen landelijke criteria om te kunnen beslissen wie voorrang krijgt, zodat zij geen persoonlijke of willekeurige keuzes hoeven maken. Nederland heeft 1.700 intensive-carebedden. Als een grieppandemie veel slachtoffers eist, willen artsen niet zelf beslissen wie daarvoor in aanmerking komen. Dat was de conclusie van een artikel in deze krant van vorige week zaterdag.

De leden van het Webcongres werd de vraag voorgelegd of bepaalde mensen bij een pandemie voorrang moeten krijgen. Een kwart van de stemmers was het daarmee oneens, terwijl bijna tweederde voor de stelling koos. ,,De mensheid heeft al vaker voor dit soort dilemma's gestaan'', aldus Ardriana Verpalen uit Amsterdam. ,,Het is niet voor niets, dat men in een oorlogssituatie de voorrang geeft aan de slachtoffers waarbij de kans op herstel het grootste is. Voorrang te verlenen op grond van de overlevingskans lijkt mij een prima criterium.''

A. Blankert uit Amsterdam vindt dat de mensen met de langste levensverwachting voorrang moeten krijgen: ,,Bij gelijk te verwachten behandelsucces gaan dan, helaas voor de bejaarden, de kinderen voor.'' ,,Absurd dat ik als 65-plusser voorrang zou krijgen'', schrijft Douglas Rakestraw uit Asten. Voorrang hebben volgens hem ,,diegenen die voor het functioneren van de maatschappij belangrijk zijn: verplegenden, artsen, onderwijzenden, ouders van jonge gezinnen, vuilnisophalers, buschauffeurs, machinisten, degenen die de drinkwatervoorziening bewaken en dergelijken.'' Niet de politieke elite, captains of industry of rijkaards gaan voor, stelt Wim Guiking uit Leiden. ,,Die zijn dan even niet belangrijker als anderen. Wel bijvoorbeeld dokters, monteurs voor elektra en water, groentekwekers en zuivelboeren.'' ,,Mensen met voorrang zouden evenredig uit alle lagen van de bevolking moeten komen'', vindt Hannah van Buuren uit Eindhoven: ,,Evenveel uit bijvoorbeeld het koninklijk huis, het kabinet, bijstanders, klein- en middenbedrijf.'' De `eens'-stemmers hadden echter nogal wat kanttekeningen. Piet Buwalda uit Den Haag betwijfelt bijvoorbeeld of een selectie landelijk te regelen is: ,,Hoe moeilijk het ook voor doktoren en ziekenhuizen zal zijn, de beoordeling over wie wel en wie niet wordt opgenomen in de IC moet door hen geschieden, aan de hand van alle factoren die alleen zij op het kritieke moment kunnen overzien.'' Volgens Jan Biemond uit Den Helder is het het verstandigst bij een pandemie de patiënten uit de ziekenhuizen te weren om verdere besmetting te voorkomen, teneinde ,,voorrang te geven aan degenen die uitsluitend om andere redenen verpleging in een ziekenhuis behoeven.''

,,Als werkelijk sprake is van duizenden zieken, dan is het de vraag of het selectiecriterium `hoe zieker hoe meer recht op behandeling' nog houdbaar is'', vindt Florens de Wit uit Arnhem. ,,Als met wetenschappelijke criteria te bepalen valt dat iemand geen heil meer kan verwachten van behandeling dan is het in een noodgeval eigenlijk niet ethisch om nog door te behandelen, omdat de middelen gegarandeerd elders nodig zijn.'' Maar volgens Joop aan 't Goor dient er in het geheel geen selectie te worden toegepast: ,,Het druist in tegen de grondwet, die stelt dat in gelijke gevallen iedereen gelijk moet worden behandeld.''

Gé Tol uit Deventer is het ook oneens met de stelling, want: ,,De praktijk zal zijn dat niet iedereen geholpen kán worden en er ook zonder voorkeuren veel slachtoffers zullen vallen. Het toeval zal een grote rol spelen.''

De kans op een pandemie is in ons land vrijwel nihil, stelt een aantal lezers, dus waarom deze uiterst hypothetische vraag stellen? Een enkeling beticht ons zelfs van het mede-creëren van een paniekstemming. ,,Waarom zou in het hygiënische, gezonde en weldoorvoede Europa een grieppandemie ontstaan als dat in het arme, onhygiënische, broeierige en slecht gevoede deel van tropisch Azië niet gebeurd is?'', stelt Geertje Korf uit Houten.