Klem tussen de liftdeuren

Het probleem

Ook zonder claustrofobie stapt niemand een lift in zonder een lichte vrees. Als de lift vol is, vragen we ons af hoe het ons zal vergaan als de lift halverwege vast komt te zitten en we een etmaal in deze afgesloten koektrommel tot elkaar veroordeeld zijn.

Als we alleen zijn, maken we ons zorgen over onguur volk dat wellicht op een andere etage binnenstapt. Vele akelige liftfilmscènes spoken door ons hoofd.

Liftfabrikanten lijken echter nuchtere technici die de herkomst van al deze hersenspinselen toeschrijven aan het warrige gebied tussen de oren.

Monter bedenken zij bedienings-panelen die gebruikers ook onder gewone omstandigheden gemakkelijk tot razernij brengen. Soms staan de etagenummers op de drukknop zelf, soms er naast, wat tot komische taferelen leidt in de vorm van vruchteloos priemende vingers. Soms moeten knoppen worden ingedrukt, soms is een lichte aanraking met de vinger voldoende, behalve als men handschoenen aanheeft of net een frikandel genuttigd heeft.

Voor het bereiken van verdiepingen hoger dan de eerste etage, leveren de genummerde knoppen geen problemen op; anders wordt het met allerhande tussenverdiepingen die aangeduid kunnen worden met '0' (in plaats van Begane Grond), 'M', 'S', 'L', 'G', 'B', 'K' of alleen een sterretje en die per land variëren. Ooit drukte ik om een plausibele reden op een alarmknop, maar de zich per intercom meldende beveiligingsmedewerker wilde mij alleen van dienst zijn als ik hem de '(geheime) locatiecode' kon opgeven.

Deze minachting voor het menselijk tekort in situaties van verhoogde spanning komt treffend tot uitdrukking in de drukknoppen 'deuren openen' en 'deuren sluiten' (zie bovenin de illustratie), die vooral bedoeld zijn om snel te kunnen ingrijpen. Bijvoorbeeld bij het vertraagd in- en uitstappen van een stakker met zijn been in het gips of iemand die op andere wijze tijdelijk of permanent gehandicapt is. In ten minste de helft van de gevallen drukt men in zijn zenuwen verkeerd en sluit men de deur (tweede been gebroken, diep gegriefde bejaarde) of opent men een juist gesloten deur opnieuw, tot ergernis van alle overige liftgenoten.

Het probleem is dat beide symbolen uit dezelfde bestanddelen bestaat (2 pijlen en een verticale lijn) en daardoor als twee druppels water op elkaar lijken, zeker in de hier beschreven omstandigheden. Dit komt doordat ontwerpers hebben geleerd om informatie die tot eenzelfde categorie behoort, visueel glad te strijken en zo een 'familie' in stijlverwantschap te creëren.

De oplossing

Het gaat erom enerzijds aan te geven dat beide drukknoppen betrekking hebben op hetzelfde onderdeel (de deuren), maar anderzijds dat de functies juist tegengesteld zijn (openen of sluiten). Door de knoppen allebei rond en blauw te maken en ze op dezelfde horizontale rij te plaatsen, wordt de verwantschap aangegeven. De knop voor 'openen' (verreweg de belangrijkste functie) onderscheiden we door hem een stuk breder te maken en de verkregen ruimte te gebruiken voor het symbolisch weergeven van de deuropening (in wit). Zo is een belangrijke vordering gemaakt. Door in de knop voor 'openen' een figuurtje toe te voegen (en dit bij de knop 'sluiten' juist na te laten) en met een gele verticale lijn het sluiten van de deuren te accentueren, lijkt een bruikbare oplossing gevonden.

Gewoon de trap nemen kan natuurlijk ook altijd.

Zie www.nrc.nl voor alle reparaties uit Mijks repairshop