Kabinet toch akkoord met referendum

Het kabinet heeft haar bezwaren ingetrokken tegen de invoering van referenda. Die mogen echter alleen uitgeschreven worden op initiatief van de bevolking en ná goedkeuring van een wet door het parlement.

Dat hebben premier Balkenende (CDA) en minister Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) gisteren bekendgemaakt na afloop van de wekelijkse ministerraad. Iedere andere vorm van een referendum zal het kabinet blokkeren, zei premier Balkenende. De ministers van het CDA waren tot nu toe tegen iedere vorm van referenda, maar volgens Pechtold zijn die nu overtuigd.

Het kabinet heeft dit standpunt samen met een notitie die de voor- en nadelen van referenda naar de Tweede Kamer gestuurd. Volgens het kabinet is er een Grondwetswijziging nodig die een zogeheten raadgevend correctief bindend wetgevingsreferendum mogelijk maakt. Een referendum waarbij de Tweede Kamer de bevolking om een oordeel vraagt, zoals dat over de Europese Grondwet, is straks niet meer mogelijk. Zo'n referendum staat volgens het kabinet te ver af van onze vertegenwoordigende democratie. Pechtold verwacht overigens niet dat het referendum ,,een jaarlijks fenomeen zal worden''.

In het zogeheten paasakkoord, dat de coalitiepartijen CDA, VVD en D66 eerder dit jaar sloten, werd afgesproken dat het kabinet onderzoek zou doen naar de invoering van referenda. Deze uitbreiding van de bestuurlijke vernieuwing was nodig, omdat de Eerste Kamer de invoering van de gekozen burgemeester blokkeerde. Van democratische vernieuwing, een zwaar punt voor D66, leek hierdoor weinig meer te komen.

Tweede-Kamerlid Dubbelboer (PvdA) zegt diep teleurgesteld te zijn door de notitie van het kabinet. Over twee weken willen PvdA, GroenLinks en coalitiepartij D66 een initiatiefwetsvoorstel indienen dat voor een raadplegend referendum pleit, dat dus door de Tweede Kamer is uitgeschreven. ,,Het is zeer zeldzaam dat het kabinet bij voorbaat al zegt een initiatiefwetsvoorstel te zullen blokkeren. Ze kennen de ins en outs niet en keuren het nu al af'', aldus Dubbelboer in een reactie. De PvdA vermoedt dat het CDA de plannen voor invoering van het referendum met succes heeft afgezwakt.

De VVD liet gisteren weten positief te staan tegenover de nieuwe opstelling van het kabinet. Volgens een partijwoordvoerder vindt de VVD invoering van een referendum via een wijziging van de Grondwet ,,de enige juiste manier''.