In dubio: Wel of geen hybride auto

Iedereen staat regelmatig voor de vraag: hoe besteed ik mijn geld. Deze week: koop ik een hybride auto of niet? Waarbij de vraag rijst of het kopen van een hybride auto wel zinvol is. Zowel zakelijk als maatschappelijk.

Een hybride auto heeft een complex aandrijfsysteem waarbij een traditionele benzinemotor en een elektromotor zodanig in optimaal samenspel met elkaar functioneren dat het brandstofverbruik – en daarmee de CO2-uitstoot – aanmerkelijk wordt verminderd. De principiële werking van hybride aandrijving is niet nieuw, maar de Japanse autofabrikant Toyota blies het om milieutechnische redenen in 1997 nieuw leven in.

Toyota loopt derhalve voorop met de verkoop van hybride auto's, met op de tweede plaats de luxe Lexus RX400H, een hybride `Sports Utility Vehicle', eveneens van Toyota. Ook Honda had tot voor kort een hybride model met de Civic, die niet meer leverbaar is maar in 2006 wel een opvolger krijgt. De discussie over hybride auto's als milieuvriendelijk alternatief op conventionele diesel- of benzineauto's is daardoor groter dan het feitelijke productaanbod.

Vorig jaar registreerde Toyota in ons land 1.086 hybride Prius-modellen, op een totaal van 483.000 nieuw verkochte auto's. De hybride-techniek speelt in de hele milieudiscussie op dit moment derhalve nog nauwelijks een rol van betekenis. Bovendien is hybride-techniek duur. Hybride-techniek, zoals Toyota op het model Prius en Lexus RX400H toepast, kost vele duizenden euro's meer dan conventionele aandrijving.

Verschillende Europese overheden stimuleren zuinige en schone technologie, echter met als gevolg dat de koper van een Prius in Nederland niet de hoge BPM-belasting betaalt. Dat positioneert de 25.350 euro kostende Prius (met automatische transmissie en een gecombineerd vermogen voor benzine- en elektromotor van 113 pk) op een concurrerende plaats tussen andere compacte middenklassers. Daartoe behoren ook de eigen Toyota Corolla sedan diesel (116 pk) die 23.690 euro kost, of de Corolla met benzinemotor (110 pk) voor 20.290 euro. Voor wat betreft de milieuontlasting is de Prius duidelijk favoriet ten opzichte van de beide Corolla's. Hij verbruikt gemiddeld 4,3 liter benzine per 100 kilometer en blaast daarbij 104 gram CO2 per kilometer in de atmosfeer. Ook qua acceleratie is de Prius de twee Corolla's te snel af maar wie met de Prius langdurig hoge kruissnelheden aanhoudt, merkt dat direct aan progressief oplopend verbruik en dus meer CO2-uitstoot.

Zelfs kleine, extreem zuinige diesels van andere merken (Peugeot 107, Citroën C1 of de Fiat Panda diesel) kunnen de Prius qua CO2 niet verslaan omdat dieselmotoren door hun brandstofkarakteristiek iets ongunstiger zijn. Ook zijn deze wagens qua ruimte kleiner dan de Prius.

Ook in de exploitatiekosten steekt de hybride Toyota goed af ten opzichte van de traditioneel aangedreven Toyota's. De Corolla diesel komt dankzij de literprijs van diesel van ongeveer 1,02 euro op dezelfde kilometerkosten uit als de Prius.

Voordelen van hybride auto

Een hybride auto levert naast een financieel exploitatievoordeel door laag verbruik ook een substantiële bijdrage aan een verminderde uitstoot van broeikasgas CO2. De Toyota Prius is zelfs de zuinigste en schoonste op benzine rijdende auto van dit moment.

Overheidssubsidie (8.088 euro BPM vrijstelling voor de Prius en circa 140 euro per jaar reductie op motorrijtuigenbelasting voor de RX400H) maakt de kostbare hybride aandrijving toegankelijk en concurrerend met bestaande eveneens zuinige dieselmodellen.

Nadelen van hybride auto

Voor optimale benutting van hybride aandrijving moet het rijgedrag worden aangepast, want bij snel rijden loopt het verbruik progressief op.

Hybride technologie is gecompliceerd, met twee aandrijfsystemen en veel elektronica die zich sinds 1997 overigens als betrouwbaar heeft bewezen. Maar Toyota's hybride systeem is alleen bij Toyota- en Lexus-dealers bekend wat kopers – ook van een gebruikt exemplaar – bindt aan de merkdealer.

De subsidieregeling van de Nederlandse overheid in de vorm van vrijstelling van BPM is tijdelijk en ook niet geldig voor elk hybride model. Dat maakt aanschafprijzen niet transparant. De fiscale subsidies zijn ook niet permanent en kunnen in de toekomst worden afgebouwd of helemaal verdwijnen.