`Ik kon fluiten naar mijn laptop en mijn geld'

Op internetsites als marktplaats.nl zijn ook oplichters actief. Zij leveren de spullen niet waarvoor is betaald. Hoe voorkom je dat je wordt opgelicht? ,,Als het te mooi is om waar te zijn, is het meestal ook niet waar.''

Een gloednieuwe laptop voor 309 euro. Zomaar aangeboden op Marktplaats.nl. Raimon Mildijk (20) wist niet hoe snel hij moest reageren. Hij stuurde een e-mail naar de verkoper `Angelica F.' om een afspraak te maken om de laptop op te halen en om het geld cash te overhandigen. ,,Maar dat kon niet, want de aanbieder zei dat hij veel moest werken en daarom geen tijd had om af te spreken. Hij stelde voor dat ik het geld zou overmaken en dat hij daarna de laptop per post zou toesturen'', zegt Mildijk.

Mildijk kreeg van de aanbieder een registratienummer van de Kamer van Koophandel. ,,Ik controleerde dat nummer en het bleek voor zover ik kon beoordelen te kloppen.'' Mildijk was overtuigd van de goede bedoelingen van de aanbieder en hij besloot het bedrag over te maken naar diens rekening. ,,Dat was in maart van dit jaar. Daarna heb ik nooit meer iets vernomen. Ik kan fluiten naar mijn laptop en mijn geld krijg ik ook niet terug.''

Het leek zo echt allemaal, zegt Mildijk. ,,De foto op Marktplaats.nl klopte ook met het model laptop dat ik voor ogen had. Ik heb hemel en aarde bewogen om mijn geld terug te krijgen. Tientallen e-mails heb ik gestuurd, maar ik heb nooit antwoord gekregen.''

Mildijk heeft aangifte gedaan bij de politie in zijn woonplaats Weert. De politie is zijn aangifte nog aan het onderzoeken. ,,Ik heb daarna Marktplaats.nl gewaarschuwd voor deze advertentie. Maar die deden niets. Later heb ik de advertentie nog zeker vijf keer gezien op Marktplaats.nl, vaak onder andere namen, maar wel met hetzelfde e-mailadres.''

Frank Dirks had een soortgelijke ervaring. Ook hij vond een paar goedkope laptops op Markplaats.nl, betaalde, maar heeft nooit een computer gezien. Hij kon de oplichter, Raymond de Z., wel traceren. Er lopen nu juridische procedures tegen De Z.

Dirks besloot de strijd aan te gaan met deze digitale oplichtingspraktijken en begon de website www.internet-fraude.nl. Daarop verzamelt hij alle meldingen van dubieuze advertenties. Op 1 november heeft hij ook een softwareprogramma gelanceerd, dat je kunt downloaden. Als je het programma aan hebt staan, word je via meldingen op de hoogte gehouden van frauduleuze advertenties. Webmaster Dirks: ,,Binnen een half uur kunnen wij de melding verwerken en doorgeven aan al onze gebruikers.''

,,Tot nu toe hebben we 73 meldingen binnen gekregen van mensen die zijn opgelicht. In 90 procent van de gevallen gaat het om aanbiedingen op advertentiesites als Marktplaats.nl, speurders.nl en 2dehands.nl. De overige tien procent bestaat uit meldingen van oplichting via internetbedrijven. De ontvreemde bedragen variëren tussen 150 en 2.000 euro. Eenderde van de meldingen over advertentiesites die wij binnen krijgen gaat over Marktplaats.nl. Omdat dit de grootste veilingsite is, verbaast mij dat niet.''

Oscar Diele is algemeen directeur van Marktplaats.nl. ,,Internet is net als de echte wereld. Daar waar handel plaatsvindt, komt fraude voor. Dus ook op internet.'' Kopers op Marktplaats.nl kunnen via de website melding maken van verdachte advertenties.

Volgens Diele worden deze meldingen grondig onderzocht en zo nodig wordt de advertentie verwijderd. Ook kunnen fraudeurs geweerd worden via een zogenoemd IP-block. Iedere computer die het internet opgaat heeft een uniek adresnummer (IP-adres) dat de websitebeheerder kan herkennen. Zodra de advertentiesite een oplichter heeft getraceerd, wordt het IP-adres geblokkeerd, zodat de fraudeur geen toegang meer heeft tot de site. Naast deze maatregelen is Marktplaats.nl begonnen met een zogenoemd triple deal-systeem. Triple deal is een elektronische tussenpersoon die pas geld naar de verkoper overmaakt als de koper het product heeft ontvangen. In de tussentijd staat het geld van de koper veilig bij de tussenpersoon.

Speurders.nl gaat nog een stap verder. De site biedt verkopers de mogelijkheid zich te laten registreren zodat adresgegevens bij Speurders.nl bekend zijn, een garantie voor kopers. Manager Michiel van der Meer: ,,Wij sturen een brief naar het huisadres van de verkoper. In die brief staat een unieke code die de verkoper moet invullen op onze site. Wij bieden ook een verzekering. Als een koper kan aantonen dat hij of zij is gedupeerd, vergoeden wij de schade. Dat doen we voor producten die zijn verkocht voor minder dan 300 euro. Dit overkomt ons ongeveer één keer per maand.'' Van der Meer schat dat ,,minder dan een half procent'' van de advertenties met fraude of oplichting te maken hebben. Op dit moment staan er meer dan 1,3 miljoen advertenties online.

Ook Speurders.nl zegt te reageren op e-mails van kopers die een dubieuze advertentie signaleren. ,,Maar het blijft moeilijk om alles te achterhalen. Zo kan een vrouw een gouden Rolex-horloge aanbieden voor slechts 50 euro. Dan denk jij natuurlijk: dat is jatwerk. Maar het kan ook een vrouw zijn die uit woede om haar echtscheiding alle sieraden van haar ex-man probeert te verkopen.''

Op internet zijn er diverse forums waar gedupeerden hun ei kwijt kunnen of andere kopers kunnen waarschuwen. Op de website www.internetoplichting.nl staan meer dan vijftigduizend berichten. De meeste van deze berichten zijn waarschuwingen. Zoals over M. el H. die mobiele telefoons verkoopt, geld incasseert maar de toestellen nooit levert. Forumgebruikers wisselen gegevens over deze fraudeurs uit, zoals zijn (e-mail)adres en telefoonnummers. Uit de berichten op het forum valt niet af te leiden of deze gegevens ook werkelijk leiden naar M. el H.

Aangiftecijfers van fraude en oplichting via internet zijn niet bekend. Een woordvoerder van het Korps Landelijke Politie Diensten laat weten dat ,,dit geen alledaagse prioriteit is omdat de schade niet al te groot is.''

Oscar Diele, directeur van Marktplaats.nl onderstreept dat kopers op zijn site altijd attent moeten zijn op verdachte advertenties. ,,Als het te mooi is om waar te zijn, dan is het meestal ook niet waar.''

www.internet-fraude.nl

www.internetoplichting.nl