Idealisme en engagement in hedendaagse architectuur

Onder de titel `Gonnabeez versus Superdutch' doet Bernard Hulsman (NRC Handelsblad, 29 oktober) verslag van opvattingen die leven onder de jongste generatie praktiserende architecten in Nederland. Prettig is het om te vernemen dat jong talent zich niet meer laat imponeren door het door en door gesubsidieerde en mediamiek geheel uitgevente `Superdutch'-succes. Anders dan het architectuurbeleid van de jaren negentig beoogde, hebben veel stimuleringsplannen voor architectuur een averechts effect gehad op de architectenstand. Het heeft een open en veelkleurig debat over actualiteit in architectuur gehinderd door het imponeereffect dat het gestimuleerde sterrendom op veel, vaak jonge architecten heeft gehad en het is verheugend dat dit fenomeen uitgewerkt lijkt te zijn.

Minder verheffend is de argumentatie die Gonnabeez architect Marc Koehler aanvoert voor de nieuwe opstelling: ,,In de huidige economische impasse en cultuur van groeiende angst voor het vreemde is er minder vraag naar de radicaal experimentele benaderingen van Superdutch. Koolhaas' uitspraken `fuck the context' en `no money no details' gelden voor mij minder. Ik besteed juist veel aandacht aan details. Bovendien is de markt reeds verzadigd met een grote groep Koolhaas-napraters, maar dan zonder zijn talent.''

Dit is wel een erg pragmatisch en plat marktdenken voor een jong talent. Het je beroepen op het economisch doemdenken van de laatste jaren (gestimuleerd door twee kabinetten Balkenende) doet geen recht aan verschuivingen die zich in de samenleving en de culturele diversiteit in Nederland van het afgelopen decennium hebben voorgedaan. De toegenomen vrijheid van iedere burger om zijn of haar identiteit te uiten en daar de passende omgeving bij te vormen kan niet worden afgedaan met `een groeiende angst voor het vreemde'. Het lijkt eerder alsof architecten zelf aan deze angst lijden, door de vervreemding van de eigen wortels.

Wat telt is of er integere en passende antwoorden kunnen worden gevonden op vraagstukken en behoeftes die leven binnen de hedendaagse multiculturele samenleving. Het is dan ook verheugend dat Marc Koehler zegt niet alleen `onbeschroomd commercieel' maar ook `idealistisch en geëngageerd' te zijn. Naar de resultaten van zijn idealisme en engagement in zijn werk gaat onze nieuwsgierigheid uit!