Het Rijksmuseum als lichtinstallatie

Achter een raam linksboven lijkt iemand met een flakkerende kaars te dwalen. Rechtsonder maakt een fel licht van een glas-in-lood venster een vitrine vol rode en gele ornamenten. Dan doven alle ramen langzaam uit. De muur is weer donker. Even, want al snel beginnen ramen her en der op te gloeien. Steeds meer en steeds feller, alsof een golf van licht door de zalen spoelt.

Het Rijksmuseum in Amsterdam, dat nu grondig wordt verbouwd, zal vanaf vanavond van binnenuit worden opgelicht in het donker. De kunstenares Germaine Kruip heeft in de lege zalen en galerijen bouwlampen geplaatst, met een gezamenlijk vermogen van 270.000 watt. De lampen zijn computergestuurd en dimmen en gloeien op van zonsondergang tot zonsopgang.

Rehearsal – zo heet het lichtproject dat tot 6 januari loopt – is een van de tijdelijke kunstopdrachten die het Nieuwe Rijksmuseum verstrekt en wordt zoals gebruikelijk betaald uit het bouwbudget. De eerste twee kunstprojecten zijn gisteravond gepresenteerd in het Rijksmuseum, waaronder Rehearsal. Het tweede kunstwerk is van de Spaans-Nederlandse kunstenares Lara Almarcegui. Zij filmde dit voorjaar het laag voor laag wegbreken van een vloer in een kamer van het Rijkmuseum. Lichtbeelden tonen mannen met pneumatische boorhamers en slijpschijven tussen draden en betonbrokken. De film zal worden vertoond in dezelfde kamer, bij de heropening van het museum in 2008.

Over haar lichtproject zegt Kruip: ,,Het is geen spectaculaire lichtshow; ik wil geen `wauw'. Het gebouw is het echte kunstwerk.'' Wie rond het gebouw loopt, ontdekt plots een rijkdom aan ramen: smalle rechthoeken, volmaakte cirkels en spitsbogen. Achter de ramen liggen enorme zalen met gemetselde bogen, schier eindeloos, alsof twee spiegels tegenover elkaar zijn gezet. De gebrandschilderde ramen vallen overdag nooit zo op, maar flonkeren nu door de overvloedige belichting. Op deze sjieke neongevel is eindelijk goed te zien welke personen uit de vaderlandse geschiedenis zijn afgebeeld.