Fiscale strop bedreigt Britse orkesten

Het leeuwendeel van de 55 orkesten en ensembles in Groot-Brittannië dreigt in ernstige financiële moeilijkheden te raken. Deze week werd bekend dat de Britse fiscus hen heeft opgezadeld met een aanslag van in totaal 33 miljoen pond (50 miljoen euro) in verband met achterstallige betalingen voor de ziektekostenverzekering van orkestleden.

Tussen de belastingdienst en de orkesten is crisisberaad gaande over een compromis. Woordvoerders van de orkesten waarschuwen dat vier op de vijf orkesten ten onder zullen gaan als de fiscus vasthoudt aan zijn eis.

De belastingdienst heeft laten weten dat ze er niet op uit is de orkesten de nekslag toe te dienen. De aanslag is echter nog niet van tafel.

Ook nu al hebben veel orkesten de grootst mogelijke moeite het hoofd boven water te houden. Niet alleen is de financiële steun van de kant van de overheid geringer dan in veel andere Europese landen, ook zijn ze de afgelopen jaren geconfronteerd met minder inkomsten uit voorheen lucratieve cd-opnames van maatschappijen als EMI en Decca. Sommige orkesten, zoals het London Symphony Orchestra (LSO), zijn daarom met enig succes zelf muziek gaan opnemen onder een eigen label. Een probleem is echter ook dat er minder publiek op klassieke concerten afkomt dan enkele jaren geleden.

Het conflict met de fiscus hangt samen met een verandering die in 1998 is doorgevoerd in het belastingregime. Op de vijf orkesten van de BBC na, maken de meeste orkesten bijna altijd gebruik van freelancers. Die mochten tot 1998 lagere bedragen afdragen aan de fiscus dan mensen in vaste dienst. Formeel moeten de werkgevers sindsdien echter hogere premies betalen voor de ziektekosten, maar in de praktijk is dat meestal niet gebeurd.

Een groot orkest als het London Symphony Orchestra is nu ineens acht miljoen pond verschuldigd aan de belastingdienst. Ook voor andere bekende orkesten als het Philharmonia-orkest, het London Philharmonic en de City of Birmingham Symphony ziet de toekomst er plotseling dreigend uit.

De 33 miljoen pond die de fiscus nu van hen eist, brengt de orkesten volgens hun woordvoerders in een vreemde situatie. De belastingaanslag is namelijk vrijwel gelijk aan het extra steunbedrag dat een andere tak van de overheid, de Arts Council, de afgelopen zes jaar aan de muzieksector heeft gegeven: in totaal zo'n 35 miljoen pond (53 miljoen euro) om hun activiteiten gaande te houden.