Cryptologen

Op Bletchley Park, een landgoed in het Engelse stadje Bletchley, werden in de Tweede Wereldoorlog de Duitse codes gebroken en ontcijferd. 'Hut 8', waar de berichten van de Duitse onderzeeboten werden gedecodeerd, stond onder leiding van Hugh Alexander, de sterkste schaker van Groot-Brittannië. 'Hut 6', die de Duitse luchtmacht en landmacht behandelde, werd geleid door een andere schaakmeester, Stuart Milner-Barry.

De grootste intellectuele bijdrage werd geleverd door het wiskundige genie Alan Turing, een van de vaders van het computertijdperk. Alexander schreef later over hem: 'Een practische zwakte van hem in de organisatie was dat hij dwazen en windbuilen niet zo graag verdroeg als soms nodig is.'

Turings sociale onhandigheid, die er uit bestond dat hij zei wat hij dacht, droeg er toe bij dat hij in 1952 veroordeeld werd wegens een homoseksueel contact. Alexander had voor de rechtbank Turings grote waarde voor de natie geroemd, maar kon niet verhinderen dat die onderworpen werd aan een vernederende en ingrijpende hormonenbehandeling. In het begin van 1954 pleegde Turing zelfmoord.

Alexander en Milner-Barry kregen later hoge onderscheidingen, maar ook Alexander moest een tol aan het vaderland betalen. Hij bleef voor de regering werken en mocht daardoor nooit in Oost-Europa schaken, omdat men bang was dat hij ontvoerd zou worden en staatsgeheimen zou verraden.

Hilversum was veilig genoeg en daar speelde Alexander in het zonetoernooi van 1947 een paar mooie partijen.

Alexander-Szabo, Hilversum 1947. Wit begint en wint.

Oplossing Schaken: 1. Pe4-f6+ g7xf6 (ook na 1...Lxf6 2. exf6 of 1...Kh8 2. De4 wint wit snel in de aanval) 2. De1-g3+ Kg8-h8 3. e5xf6 Le7xf6 4. Pf3-e5 (dreigt vooral 5. Txf6 Dxf6 6. Pxf7+) Lf6xe5 5. Lb2xe5+ f7-f6 6. Tf1xf6. Zwart gaf op. Na 6...Txf6 beslist 7. Tf1.