Besef waaraan je begint

Vanaf 2006 mogen werknemers jaarlijks geld reserveren voor verlof in een levensloopregeling. Op internet wemelt het al van de rekenmodules om je inleg optimaal te bepalen. Maar onderzoek wijst uit dat driekwart van de Nederlanders de regeling voor levensloop niet begrijpt.

Onlangs ontving minister Zalm een dringende brief van de Consumentenbond waarin werd gevraagd om het tijdstip van de keuze tussen de spaarloon- en levensloopregeling uit te stellen tot juli 2006. Komt dat uitstel er niet, dan moeten werknemers die nu aan de spaarloonrgeling meedoen al uiterlijk oudejaarsdag kiezen tussen spaarloon of levensloop. Dat is een moeilijke keuze. Afgelopen september toonde onderzoek van TNS NIPO aan dat driekwart van de volwassen Nederlanders onder de 65 jaar de levensloopregeling niet kent of begrijpt. Toch mag per 2006 elke werknemer jaarlijks maximaal 12 procent van zijn brutosalaris sparen voor verlof tot 210 procent van het laatste brutosalaris (zie `Zo werkt de levensloopregeling'). Of je dat moet doen en voor hoeveel hangt mede af van je salaris volgend jaar. Maar door het nieuwe zorgstelsel weten veel werknemers nog niet hoe dat aanstaande januari uitpakt, schrijft de Consumentenbond. Daarbij vergt deelname aan de levensloopregeling veel eigen keuzes en dus onderzoek. Je bepaalt zelf of je meedoet en voor hoeveel, terwijl je ook zelf beslist aan wie je de levensloopreserve toevertrouwt en in welke vorm. Op internet wemelt het al van de rekenmodules om je inleg optimaal te bepalen. Maar eerst moet je zelf goed begrijpen waar je aan begint.

Fiscaal gezien is de levensloopregeling vaak een interessanter speeltje voor werknemers met een hoog inkomen dan voor laagbetaalden. Want stel je salaris is 65.000 euro en je belastbare inkomen (na hypotheekrenteaftrek en bijtelling eigenwoningforfait) komt op 58.763 euro. Dan betaal je (in 2005) over 7.000 euro het toptarief van 52 procent belasting. Stel je stopt daarom maandelijks 583,33 euro in je levensloopregeling (7.000 euro per jaar). Van dat geld gaan eerst nog verzekeringspremies af, zeg 40 euro per maand. Doe je dit vijf jaar lang tegen 3 procent rente dan bevat je levensloopregeling 35.175 euro. Daarvan neem je bijvoorbeeld acht maanden verlof. Je totale bruto-inkomen komt dan in dat jaar op 56.842 euro (35.175 euro uit de levensloopregeling plus 21.667 euro salaris) en je belastbare inkomen, na hypotheekrente en eigenwoningforfait, komt op 50.604 euro, een bedrag waarover je hooguit 42 procent belasting betaalt. Zo vermijd je jarenlang 52 procent belasting, wat in dit geval 700 euro per jaar scheelt. In het verlofjaar krijg je bovendien, wegens vijf jaar sparen, een belastingkorting van vijf maal 183 is 915 euro. Aan inkomstenbelasting bespaar je zo in totaal 4.415 euro. Deze truc kan over vijf jaar zo'n 1.000 euro vermogensrendementsheffing schelen.

Wie over zijn inkomenstop maximaal 42 procent belasting betaalt, heeft minder belastingvoordeel. Wel tikken de belastingkortingen van 183 euro en de extra heffingskorting bij ouderschapverlof van maximaal 632 euro per maand relatief mogelijk meer aan. Toch is meedoen vaak aantrekkelijk, vindt Annemiek Vollenbroek van de franchise-tussenpersonenorganisatie Pensioendesk. ,,Sparen via een maandelijkse inhouding op je loon werkt goed voor de grote groep mensen met weinig spaardiscipline. Het gaat bijna vanzelf.'' Een reden om toch niet mee te doen, kan zijn dat de spaarloonregeling gunstiger uitpakt. Wie 613 euro spaarloon doet en maximaal 42 procent belasting betaalt, sleept 257 euro fiscaal voordeel binnen. Dat kan interessanter zijn voor parttimers of werknemers met nauwelijks behoefte aan of kans op verlof. Vollenbroek: ,,Spaarloon is ook flexibeler, want na vier jaar en voor speciale doelen kun je het gewoon netto opnemen.''

Wie levensloop kiest, moet bepalen hoeveel hij inlegt. Zowel het ministerie van SZW (www.spaarvooruwverlof.nl) als pensioenfondsen, banken en verzekeraars bieden hiertoe rekenmodules op internet. Maar, zo waarschuwt financieel adviseur Paul Schoo, eigenaar van de website Spaarbox.nl: ,,Bijna allemaal corrigeren ze niet voor de afdracht van de werknemersverzekeringspremies over de inleg. Voor 2006 scheelt dat tot de premiegrens zo'n 8 procent van je spaarbedrag. Spaar je dus voor 12 maanden verlof, dan blijk je daarvan maar 11 maanden met verlof te kunnen.'' Ook Vollenbroek heeft een waarschuwing. ,,Let er bij ouderschapsverlof op dat je in het verlofjaar hebt gekozen voor de levensloopregeling en dus beslist niet voor spaarloon. Anders krijg je de extra belastingkorting van maximaal 632 euro per maand niet.''

Kies je voor levensloop, dan is de vraag aan wie je de inleg toevertrouwt. Die keus is belangrijker naarmate je inleg stijgt. Wie jaarlijks bruto 65.000 euro toucheert, mag maximaal 136.500 euro op zijn levenslooprekening vergaren. Dan scheelt 1 procent extra winst jaarlijks 1.365 euro vermogensgroei. Vollenbroek verwacht dat collectieve regelingen qua rendement aantrekkelijker zullen worden dan individuele. Zowel werkgevers als aanbieders zijn gebaat bij massale deelname in één regeling, want werkgevers scheelt dat rompslomp en aanbieders omzet. Een bijdrage van de werkgever is overigens geen reden om collectief mee te doen, want die bijdrage moet hij elke werknemer geven. Verder moet je goed letten op het verschil tussen een levenslooprekening en een levensloopverzekering. De laatste kan ietsje meer rendement opleveren, maar bij overlijden vervalt je tegoed (deels) aan de verzekeraar. Vollenbroek: ,,Onderzoek ook in hoeverre je het levenslooptegoed bij baanwisseling kosteloos kunt overboeken.'' Daarnaast waarschuwt Schoo voor de huidige hoge spaarrentes op levensloopproducten. ,,Het gevaar bestaat dat die na een jaar flink zakken. En op een lage rente drukken de productkosten van verzekeraars extra zwaar.''

Schoo ziet sowieso niet veel in levensloopsparen. ,,Voor een klein stukje belastingvoordeel ga je je geld jarenlang vastleggen. Wil je een woning kopen, dan blijkt hoe inflexibel dat is, want je kunt je geld slechts terughalen na een bepaalde tijd.'' Schoo ziet meer in zelf periodiek sparen, want ook daaruit kun je onbetaald verlof financieren. Rekenmodules daarvoor zette hij op www.spaarbox.nl. Schoo: ,,Ga zelf rekenen en vergelijk dat met www.spaarvooruwverlof.nl, waarbij je de benodigde netto maandinleg achteraf ophoogt met 8 procent wegens de vergeten WW- en WIA-premies. Dan zie je snel wat wijsheid is.''