Als KPN het niet doet, doet Google het

KPN kan met zijn strategie voor internetbellen met volle kracht vooruit. Maandag wordt duidelijk wanneer het wordt gelanceerd. ,,KPN's aanbod is agressief.''

De werknemers van KPN kunnen weer rustig ademhalen. Drie weken geleden werden ze opgeschrikt door een memo van topman Ad Scheepbouwer. Hij schreef dat de Opta KPN een minimumtarief wilde opleggen voor telefonie via internet (voip), waardoor KPN niet zo hard mocht concurreren als het zelf wilde. ,,Die maatregelen dreigen ons bedrijf – en dus ons allemaal – hard te raken'', waarschuwde de topman. Enkele werknemers schrokken hier zo van, dat ze de toezichthouder bestookten met hatemail.

Gisteren werd bekend dat de Opta haar besluit versoepelt. Dat is inderdaad belangrijk voor de concurrentiepositie van KPN, zeggen verschillende deskundigen. Want of KPN meedoet of niet, internetbellen komt er aan.

Bellen via de vaste telefoonlijn doen consumenten steeds minder, en steeds minder via KPN. Nu komt dat nog vooral door concurrentie van telecomprijsvechters zoals Tele2 en doordat consumenten meer mobiel bellen. Sinds dit jaar is ook de concurrentie van telefonie via kabelinternet goed op gang gekomen. Voor rond 40 euro krijgen consumenten breedbandinternet en mogen ze in de daluren gratis bellen met vaste nummers.

En dit is pas het begin. Met internettelefonie vervagen de grenzen. Voor wie een breedbandaansluiting heeft, maakt het niet uit wie zijn voip-aanbieder is. Skype heeft de nerds van deze wereld er al van overtuigd dat je wel gek moet zijn om nog voor vast bellen te betalen, en richt zich nu op de massa. Google en Microsoft volgen met voip. Wie hun voip-software download, belt gratis met andere gebruikers, ook al bevinden ze zich aan de andere kant van de wereld. Hoe kan belbedrijf KPN nog geld verdienen in een toekomst waarin bellen niets meer mag kosten?

Dit voorjaar presenteerde KPN een agressieve strategie om de nieuwe wereld het hoofd te bieden. Het bedrijf gaat zelf versneld overschakelen op telefonie via internet. Uiteindelijk moet alle vaste telefonie van KPN over het internet gaan. Dat dit ten koste zal gaan van de eigen inkomsten uit het lucratieve traditionele telefoneren, neemt het bedrijf onder het motto `als wij het niet doen, doet een ander het wel', op de koop toe. Dankzij de bijstelling van het Optabesluit kan KPN met deze strategie weer op volle kracht vooruit.

Voor internetbellen kun je minder vragen, maar het kost ook minder. Scheepbouwer kondigde in maart aan dat er, na jaren van saneringen, nóg 8.000 banen verdwijnen, vooral bij het vaste net. Deutsche Telekom, als oud-monopolist in Duitsland in dezelfde positie als KPN, kondigde deze week aan 32.000 banen te schrappen.

Lars Godell, telecomspecialist van onderzoeksbureau Forrester, vindt dat KPN met zijn aanvallende voip-strategie op de goede weg is. In een rapport schreef hij een maand geleden dat oud-telecommonopolisten zoals KPN ondanks alle nieuwe spelers ook in staat zouden moeten zijn de voip-markt te domineren. Mits ze snel op de nieuwe bedreiging reageren. Godell: ,,Het aanbod dat KPN wil doen, `internetplusbellen', is een van de meest agressieve.'' Met internetplusbellen krijgt de klant voor 34,95 euro adsl, belt hij in daluren gratis met vaste nummers en altijd gratis met andere internetplusbellen-abonnees. Het traditionele telefoonabonnement, waar KPN-abonnees altijd aan vastzaten, kan de deur uit. Bij de presentatie van de kwartaalcijfers komende maandag wordt duidelijk of KPN internetplusbellen, dat nu door een beperkte groep klanten wordt getest, nog dit jaar lanceert.

Niettemin zal voip de stagnerende omzet van KPN verder doen dalen, aangezien het grotendeels in de plaats van de lucratievere traditionele telefonie zal komen. Voip zou op termijn ook de tarieven voor mobiele telefonie onder druk kunnen zetten. Het Britse BT heeft een aanbod waarmee consumenten in huis mobiel kunnen bellen tegen vaste tarieven, over hun draadloze breedbandverbinding. Komen ze buiten, dan schakelt de telefoon automatisch over naar het gewone gsm-netwerk.

Gelukkig voor KPN zal de overgang naar voip niet zo snel verlopen, denkt Godell. ,,Het kost tijd het gedrag van mensen te veranderen.'' Driekwart van Europa weet niet wat voip is. ,, De wereld barst van de nieuwe technologie die niet wordt gebruikt. De meeste mensen kan het gewoon niets schelen.''