Vogelgriep herinnert China aan sars

Niet alleen de ernst van de vogelgriep, maar ook de reactie daarop door de overheid is van invloed op de economie. Dus streeft China naar openheid.

China, waar naar vandaag werd bekendgemaakt sprake is van de vierde uitbraak van vogelgriep in ruim twee weken, staat voor de zware taak om te voorkomen dat de vogelgriep eerst onder pluimvee, en later ook onder mensen pandemische vormen gaat aannemen.

Geen makkelijke opgave in een land waar 20 procent van alle kippen ter wereld en 70 procent van alle gekweekte eenden direct tussen de 800 miljoen zielen tellende boerenbevolking leeft en waar de ziekte volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO al langer endemisch is.

Shanghai is van plan om de schoenen te ontsmetten van alle bezoekers die via de lucht of over land de stad binnenkomen, een maatregel die associaties oproept met de situatie tijdens de uitbraak van de besmettelijke longziekte sars in 2003, toen het openbare leven in grote delen van China volledig stil kwam te liggen.

Toen werden niet de schoenen, maar de banden van de auto's aan veel Chinese stadsgrenzen met een desinfecterend middel bespoten en veel dorpen rondom Peking veranderden in ware vestingen toen boeren illegaal diepe greppels groeven in de mooie nieuwe snelwegen om de verbinding van de stad met hun nog onbesmette dorpen te verbreken.

Er zijn meer associaties met sars. Zo meldt een rapport dat de Aziatische Ontwikkelingsbank gisteren publiceerde dat als de vogelgriep in Azië pandemische vormen gaat aannemen, de economische groei in Azië tot vrijwel nul kan teruglopen. Daardoor zou de wereldeconomie waarschijnlijk in een ernstige recessie belanden.

,,Een les van de uitbraak van sars was het psychologische effect op de economische activiteit'', zo meldt het rapport. Maar vergeleken met sars ,,zou een grieppandemie aanzienlijk meer schade kunnen aanrichten op zowel menselijk als economisch vlak'', uitgaande van 3 miljoen doden – aan sars stierven nog geen 800 mensen.

Het rapport benadrukt dat het niet zozeer de ernst van de ziekte, als wel de reactie van de autoriteiten is die de ernst van de psychologische en daarop volgend de economische schade bepaalt. Transparantie en het delen van informatie staan centraal bij een adequate reactie, zo stelt het rapport. China heeft op beide gebieden in het begin van de sarscrisis gefaald, maar de hoop is dat het land daarvan heeft geleerd.

Op het hoogste overheidsniveau lijkt dat ook wel het geval. De Chinese autoriteiten zijn zich bewust van het gevaar, en hebben daarom ook serieuze maatregelen getroffen om een pandemie te voorkomen. Zo worden dieren in de directe omgeving van de nieuwe uitbraken geruimd, en pluimvee in de wijdere omgeving wordt op grote schaal ingeënt. Ook zal het verborgen houden van nieuwe uitbraken, iets waar plaatselijke ambtenaren bijna van nature toe zijn geneigd, streng worden gestraft. Op het melden van gevallen van vogelgriep staat juist een beloning.

China heeft tot nu toe nog geen menselijke besmetting met het virus gemeld, en dat is verwonderlijk. China grenst direct aan Vietnam, waar de meeste slachtoffers vielen, en eerder kwam in China een twaalfjarig meisje om het leven na het eten van een mogelijk besmette kip in een gebied waar sprake was van een uitbraak. Haar broertje werd ook ziek, maar overleefde. Laboratoria konden niet aantonen ze inderdaad besmet waren met het virus. Een Brits midisch team dat onlangs China en Vietnam bezocht gelooft niet dat de nu bekende gevallen slechts het topje van de ijsberg vormen. De ziekte is, zo zeggen de Britten, vermoedelijk gewoon nog niet erg besmettelijk voor mensen.

WWW.NRC.NL: dossier vogelgriep