Moralisme niet taboe bij verkeersveiligheid

Het aantal verkeerdsdoden is het afgelopen jaar spectaculair gedaald door rotondes en verkeerszones. Het wordt nu tijd om op de deelnemers zelfs te letten.

Niet alle mensen zijn even bekwaam in het verkeer. En niet alle verkeersdeelnemers zijn op alle momenten ,,in vorm''. Aldus een van de nieuwe principes in de vernieuwde bijbel voor verkeersveiligheid `Duurzaam Veilig'. Deze `nationale verkeersveiligheidsverkenning voor de jaren 2005-2020' werd gisteren in Leiden aangeboden aan minister Peijs (Verkeer en Waterstaat).

Jarenlang heeft de SWOV, de nationale denktank voor verkeersveiligheid, erop gehamerd dat ,,als we de wegen maar anders inrichten, de mens vanzelf wel veilig gaat rijden'', aldus SWOV-directeur Fred Wegman. Nu is het tijd voor aanvullingen op dat beleid.

Er moet meer aandacht komen voor verkeersdeelnemers met ,,beperkingen'', en ook voor de omstandigheden waaronder mensen hun vaardigheden verliezen. Bijvoorbeeld wanneer ze moe zijn na een zware vergadering. Of wanneer ze regelmatig met veel te veel alcohol in het bloed achter het stuur zitten. Wegman: ,,De meeste mensen vinden rijden onder invloed niet acceptabel. Maar er is een kleine groep mensen die vaak veel drinkt en achter het stuur zit. Die groep moet hard worden aangepakt.'' Bijvoorbeeld met een alcoholslot.

Moralisme is niet meer taboe onder de wetenschappers. Verkeersdeelnemers moet worden aangeleerd om ,,vergevingsgezind'' te zijn. SWOV-onderzoeker Divera Twisk: ,,Vrijwel alle verkeersdeelnemers overschatten zichzelf. Ze denken dat ze beter rijden dan de buurman. Ze zouden niet alleen op hun eigen bekwaamheid moeten letten, maar ook ruimte moeten laten voor elkaar en rekening houden met de beperkingen van ouderen, kinderen en beginnende automobilisten.''

Een ander veelverbreid misverstand is te denken dat snelheid ,,minder erg'' is dan alcohol in het verkeer. Volgens de SWOV is vijf kilometer te hard rijden binnen de bebouwde kom al even gevaarlijk als met een half promille alcohol achter het stuur zitten, de wettelijk toegestane limiet. Twintig kilometer te hard rijden is zelfs vergelijkbaar met vier keer zoveel drinken als wettelijk is toegestaan.

Nederland wordt in het buitenland geprezen om het programma Duurzaam Veilig. Het programma voorziet onder meer in de aanleg van rotondes, verkeersdrempels en dertigkilometerzones en levert volgens minister Peijs een belangrijke bijdrage aan de vrijwel constante daling van het aantal verkeersdoden in Nederland.

Het aantal rotondes is de afgelopen vier jaar verdubbeld tot ruim 3.300. Het aantal kilometers aan dertigkilometerzones is drie keer zo hoog als eind jaren negentig. Toch vallen er nog steeds doden in deze gebieden. De SWOV stelt nu voor dat er toezicht komt van ,,een inspectie'' op de kwaliteit van de veiligheidsmaatregelen die door gemeenten en provincies worden genbomen.

Het afgelopen jaar daalde tot verrassing van deskundigen het aantal verkeersdoden met 19 procent tot 881 personen. Dat is ,,geweldig'', aldus minister Peijs, maar ieder slachtoffer is er nog altijd een te veel. ,,Dat zijn toch achttien bussen vol met kinderen, ouders, echtgenoten, broers en zussen. Achter de zakelijke statistieken schuilt altijd een wereld van verdriet. Alle reden om te blijven inzetten op een nog veiliger verkeer.''