De geur van klei

Het eerste wat je merkt bij binnenkomst van Galerie Van Wijngaarden Hakkens is de nostalgische geur van boetseerklei. Het aroma is afkomstig van twee gekleide reliëfkaarten van Death Valley en Zabriskie Point, in het echt twee adembenemende Californische landschappen. Ze liggen er als een soort plaatsbepaling van het fictieve Neverland, woonplaats van eeuwig kind Peter Pan, dat kunstenaar Nadia Naveau (Brugge, 1975) in de galerie heeft opgebouwd. Haar sculptuur Finding Neverland (2005) is een gek planeetje, met twee hemisferen en bedekt met kunstgras en keurig gesnoeide boompjes. Verderop op de bollen zie je grillige bergtoppen met kleurige steenlagen die doen denken aan de bijna weggeërodeerde bergen van het Californische Monument Valley.

Het bouwsel draagt dezelfde titel als de film uit 2004 met Johnny Depp over het leven van J.M. Barrie, de schrijver van het boek Peter Pan. Naveaus versie kun je zien als een dromerige, buitenaards aandoende samenvatting van verschillende landschappen, maar vooral het Californische, zoveel wordt duidelijk uit de rest van de expositie. Sketches on the road is een verzameling foto's en fleurige viltstifttekeningen van landschappen en situaties die bij een vakantietrip horen, zoals een stel op tuinstoelen tegen een mooie achtergrond van woestijncactussen. Er zitten tekeningetjes tussen van reclameplaatjes die Death Valley promoten. En het bolvormige Finding Neverland dient zich al aan in een sappig groene uitvoering met de tekst `Ireland meets California'.

Verder kleide Naveau een model van het spookstadje Ryolite na, dat vlakbij Death Valley ligt. Middenin de achterzaal staat het leigrijze landschapje op een tafel. Ernaast staat nogmaals diezelfde straat, gekleid en al, maar nu met een roadmovie erop geprojecteerd. De film is geschoten vanuit de auto, rijdend door het desolate wilde westen.

Wat een beetje steekt, is dat Naveau voornamelijk een reisverslag neerzet met haar tekeningen, foto's en objecten. Er is weinig anders gedaan dan het weergeven en verwerken van de indrukken die tijdens de reis zijn opgedaan. Naveau vertaalt dat wat je ziet als toerist in aantrekkelijke en toegankelijke vormen. Ze zet een wereld neer die lijdt aan een overdosis grillige schoonheid. Aanlokkelijk, maar eendimensionaal.

De hele expositie doet het daarom vooral goed als voorstudie voor het object Finding Neverland, juist doordat je ziet hoe het fictieve landschap is ontstaan in een samengaan van landschappen uit de realiteit. Tegelijkertijd is het werk af en toe overweldigend nostalgisch. Niet alleen door het gebruik van boetseerklei en viltstiften, spullen die een sterke associatie met de kindertijd oproepen. Maar ook door de aanwezigheid van een keramieken cowboytje: wapperende jaspanden, hoed laag over de ogen getrokken en een getrokken pistool. Het is Smackwater Jack uit 2003, die je rechtstreeks terugvoert naar de kleuterschooljaren toen iedereen als cowboy verkleed wilde gaan, en alle avonturen van stripheld Lucky Luke werden verslonden om te zien hoe het eraan toeging in het Wilde Westen.

Nadia Naveau, Finding Neverland. T/m 12 nov in Galerie Van Wijngaarden Hakkens, Lijnbaansgracht 318, Amsterdam. Wo t/m zo 13-18u. Inl: 020-6264970, www.vanwijngaardenhakkens.nl