Bijbel is boek van het jaar in Nederland

De Bijbel is gekozen tot boek van het jaar 2005. Daarmee is de NS Publieksprijs voor het eerst gewonnen door een boek dat niet genomineerd was. Stemmers mochten ook zelf een boek voordragen en 71 procent koos voor de nieuwe bijbelvertaling.

Dat heeft de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) gisteren bekendgemaakt. De prijs (7500 euro en een beeldje van Jeroen Henneman) werd uitgereikt aan de leider van het bijbelvertaalproject, Sybolt Noorda. De NS Publieksprijs wordt anders dan andere belangrijke literaire prijzen niet door vakgenoten of recensenten gekozen, maar door lezers. De negentien jaar oude prijs is voor een boek en niet voor een oeuvre of auteur.

Dit jaar brachten 92.075 mensen hun stem uit, meer dan het dubbele van vorig jaar. Van die stemmen bereikte 89 procent het CPNB via internet en nog slechts 8 procent via de stemdozen in boekhandel en bibliotheek. Van de `bijbelstemmen' was 82 procent digitaal, 55 procent afkomstig van vrouwen en bijna 40 procent van mensen jonger dan 30 jaar. Alleen het genomineerde Troost van Ronald Giphart scoorde ietsje hoger bij jongeren.

Het Nederlands Bijbelgenootschap is verrast door de uitslag, aldus woordvoerder Miriam Vermeij. Toen het boek in september niet genomineerd werd, zette het genootschap een oproep op de website. ,,We hebben via onze nieuwsbrief de 250.000 leden daar naar verwezen. Tot onze grote verrassing hebben de mensen massaal aangehaakt. Ze hebben hun hele Outlook-adressenbestand gebruikt om er via mail ruchtbaarheid aan te geven.'' De afgelopen week plaatste het genootschap ook nog advertenties in kranten.

,,Het wordt steeds harder gespeeld'', zegt CPNB-directeur Henk Kraima. ,,Maar discussie is mooi als mensen daardoor gaan nadenken over boeken.'' Volgens hem zijn de laatste jaren ook de uitgevers van de genomineerde boeken actiever campagne gaan voeren. Kraima weet dat schrijvers speciaal in de stemtijd lezingen geven. ,,Annejet van der Zijl heeft een hele vergadering plattelandsvrouwen op haar laten stemmen.'' De winnaar van vorige jaar, In Europa van Geert Mak, verkocht tienduizenden extra exemplaren.

De nieuwe bijbelvertaling zat op 4 september wel bij de voorselectie van de prijs. Volgens Kraima vond de meerderheid van het comité van boekverkopers dat de shortlist van zes genomineerden maakte, dat de Bijbel niet aan de voorwaarden voldeed. Alleen oorspronkelijk Nederlandse werk dat de afgelopen anderhalf jaar is verschenen, mag worden genomineerd. Lezers mogen wél ieder boek voordragen, ook vertalingen en ouder werk.

Van de genomineerden werd Annejet van der Zijls Sonny Boy tweede. Knielen op een bed violen van Jan Siebelink, dat pas de AKO-prijs won, werd derde. Van de nieuwe bijbelvertaling zijn in verschillende edities 650.000 exemplaren verkocht in Nederland en Vlaanderen.