Jeugdig pessimisme over Europa

De toekomstige leiders van Nederland denken somber over de toekomst van Europa. ,,Ik ben geen islamofoob, maar ik snap best dat Turkije angst inboezemt.''

,,Over tien jaar gaat er een enorme stroom werknemers door Europa, die anderen uit de arbeidsmarkt drukt. Er is veel werkloosheid, privatisering van zorg en onderwijs en een grote scheidslijn tussen arm en rijk: een voedingsbodem voor discriminatie en het zoeken naar een gezamenlijke vijand.''

Renske Leijten (26), voorzitter van Rood, de jongerenafdeling van de SP (1855 leden), is negatief gestemd over de toekomst van Europa. En ze is niet de enige in Nederland. Haar 'collega' van de jonge christen-democraten, CDJA-voorzitter Ronald van Bruchem (24) is ,,een stuk negatiever gestemd dan een jaar geleden'' over de toekomst van Europa. Vorig jaar zag het er met de toetreding van tien lidstaten nog rooskleurig uit, vindt hij. Nu zien mensen de voordelen van de Europese samenwerking niet meer. Van Bruchem: ,,De negatieve aspecten onthouden ze wel: de euro, Poolse arbeiders die banen wegkapen. Het is politici niet gelukt de voordelen van Europa aan de burgers duidelijk te maken.''

Sinds gisteren zijn in Den Haag zo'n 125 Nederlandse jongeren bijeen voor een bijeenkomst van het European Parliament for Students, een initiatief van onder meer het Europees Parlement. Zij vragen zich af hoe het verder moet met Europa na het nee van 1 juni tegen het Grondwettelijk Verdrag.

Voorzitters van politieke jongerenorganisaties die deze krant sprak naar aanleiding van de bijeenkomst in Den Haag, blijken pessimistischer te zijn dan de leden van het studentenparlement (zie inzetjes). Niet alleen de sociale toekomst van Europa stemt jongeren somber. De mogelijke toetreding van Turkije, waarover de Unie vorige maand een belangrijk besluit nam, stuit op tegenstand. Dat geldt ook voor jongeren van partijen, zoals het CDA, die de toetreding steunen. De enigen die in het federalistische Europese ideaal blijven geloven zijn de Jonge Democraten van D66, al vragen ze zich wel af wanneer het zover komt. Daarvoor lijken nationale en Europese politici te krachteloos, vinden de jonge liberalen.

Christian van Bemmel (29) is voorzitter van de SGP Jongeren, met 12.000 leden de grootste politieke jongerenorganisatie. Mocht hij over tien jaar een belangrijke bestuurlijke functie in Nederland bekleden, dan heeft hij liever niet Turkije als EU-partner. ,,Turkije ligt buiten het geografische Europa, we kunnen niet blijven uitbreiden en ik hecht waarde aan cultuur en historie. In Europa neemt het christendom een belangrijke positie in en daar past de Turkse cultuur niet goed bij.''

Zijn collega van de CDA-jongerenorganisatie is het daarmee eens. Hoewel het CDA voorzichtig-positief is over een mogelijke toetreding, zijn de jongeren ronduit tegen, zegt voorzitter Van Bruchem. Tijdens een bezoek, onlangs aan Turkije, had een delegatie waarvan hij deel uit maakte ,,een knallende ruzie'' met premier Erdogan over het mensenrechtenbeleid. ,,Ik vroeg de premier tijdens een jongerenbijeenkomst in april dit jaar wat hij aan de mensenrechten in Turkije zou verbeteren om toe te mogen treden tot de EU. Hij reageerde op een toon van `Hou jij je mond eens, jochie', en zei dat wij in Nederland eerst moesten stoppen met moskeeën in brand steken.''

Ruben Zandvliet (19) van de Jonge Socialisten (1.357 leden) is al even kritisch. Hij vindt dat de EU met Turkije ,,heel voorzichtig'' moet zijn. ,,Zolang de genocide in Armenië niet erkend wordt en Cyprus niet als volwaardig land wordt geaccepteerd, ben ik tegen toetreding. Turkije zou in één klap het grootste land van Europa worden. Ik ben geen islamofoob, maar ik snap best dat Turkije angst inboezemt bij mensen.''

Jonge Democraat De Vries ziet Turkije voorlopig geen lid worden. ,,De eisen voor toetreding moeten streng worden gehandhaafd. Bij de `Big Bang', de uitbreiding van 1 mei 2004, is dat niet altijd gebeurd. Slowakije had niet alles op orde, maar mocht wel toetreden.''

Alexander van Hattem (22) van de Jonge Fortuynisten (kleine 200 leden) is het meest uitgesproken. ,,Als ik in het kabinet zou zitten, zou het voor mij een optie zijn om uit de EU te stappen als Turkije toe zou treden. Turkije grenst aan Irak en Syrië en door toetreding wordt dat ook de grens van Europa. Weinig mensen realiseren zich dat de burgeroorlog tussen Turken en Koerden veel slachtoffers eist.''

Een concreet voorstel om uit de Europese impasse te komen, heeft Mei Li Vos (35). De politicologe en oprichtster van het Alternatief voor Vakbond (1.300 leden) zegt: ,,Ik denk dat mensen over tien jaar eindelijk snappen hoe het zit, en dat er dan wel een Europese Grondwet komt. Mensen moeten inzien dat het goed voor ze is als er een Europa komt met één sociaal stelsel, waarin je gemakkelijk kan verhuizen en je uitkeringen kunt meenemen. De opbouw daarvan kost veel energie. Daarom zou de overheid moeten zorgen dat iedereen in Nederland een nieuwe les maatschappijleer onderwezen krijgt. Dan gaan de mensen beter snappen hoe Europa in elkaar zit en gaan ze de voordelen zien.''