Vooral links - en een tikje tactloos

De leden moeten de macht weer krijgen in de PvdA, schreef de toen 27-jarige Michiel van Hulten in 1996 in de Volkskrant. Toenmalig voorzitter Felix Rottenberg had, volgens Van Hulten, baanbrekend werk verricht door oude machtsstructuren binnen de partij te doorbreken. Nu werd het tijd, schreef Van Hulten, de leden ook de macht te geven om hun eigen partijvoorzitter te kiezen. ,,De kandidaat-partijvoorzitter die dat in het vooruitzicht stelt zou mijn stem krijgen.''

De eerste voorzitter die de leden ook echt zelf gekozen hebben, is Van Hulten zélf. Gisteren maakte huidig partijvoorzitter Ruud Koole bekend dat Van Hulten (1969) na drie stemrondes 61,7 procent van de stemmen achter zich had. Op 9 en 10 december moet het partijcongres de kandidatuur formeel vastleggen.

Hij is nog jong, maar Van Hulten, nu vice-voorzitter van een linkse denktank in Londen, heeft er al een lange carrière in de politiek opzitten. In 1988 werd de zoon van oud-staatssecretaris Michel van Hulten (PPR) lid van de PvdA. Pas in 1992 bezocht hij naar eigen zeggen voor het eerst een partijbijeenkomst, van de Brusselse afdeling. Het elitaire karakter van de partij stond hem tegen, schreef hij daar later over. ,,Iedereen strak in het mantelpak. Was dit nou mijn partij? Ik ben nooit extreem links geweest, maar dit was wel heel erg het andere uiterste.''

De voorzittersjaren van partijvernieuwer Felix Rottenberg inspireerden Van Hulten meer. Regelmatig verwees hij tijdens de campagne naar zijn voorganger.

De bestuurskundige Van Hulten ging in 1993 werken bij de vakcentrale FNV. Na twee jaar werd hij persoonlijk medewerker van toenmalig minister van Onderwijs Jo Ritzen (PvdA). Bekendheid kreeg Van Hulten echter vanaf 1999, toen hij in het Europees Parlement belandde.

Van Hulten geldt als provocatief, soms een tikje tactloos, maar vooral links. Hij bewondert naast Rottenberg ook politici als de progressieve Amerikaan Howard Dean. Maar ook met de stijl van `campaigner' Wouter Bos voelt Van Hulten zich verwant. Dit heeft ook een risico voor de PvdA in zich: in stijl en visie op de partij lijken Bos en Van Hulten zo op elkaar, dat het moeilijker wordt elkaar aan te vullen, zoals Bos en Koole gewend zijn te doen.

Toch hebben Bos en Van Hulten ook verschillende ideeën. Een links kabinet van PvdA, SP en GroenLinks heeft Van Hultens voorkeur. Ook wil hij dat de PvdA zich sterk maakt voor een nieuw `gelijkheidsoffensief'. Dat partijleider Wouter Bos hem hierin volgt, is niet erg waarschijnlijk. Die wil vooralsnog geen coalitievoorkeur uitspreken en neemt het woord gelijkheid niet graag meer in de mond. Toch benadrukten zij gisteren dat hun ideeën grotendeels overeenkomen.