Jan, Jans en kinderen in het echt

Ja, ze lijken echt. En ja, ze zijn net zo gemoedelijk, herkenbaar en geestig als de strip. Jan, Jans en de kinderen van Jan Kruis is al 35 jaar een anker voor de miljoenen lezers van het damesblad Libelle. Dramaschrijver Niek Barendsen en componist Henny Vrienten hebben de strip nu bewerkt tot een komedie met liedjes voor het hele gezin.

Daar staan ze op het podium in de bekende strip-poses: huisvrouw Jans, kantoorman Jan, brutale Catootje en puber Karlijn. En natuurlijk teckel Lotje, de siamois fatale Loddertje en de Je-weet-wel-kater, de gesneden kat die de strip opvrolijkt met zijn melancholische bespiegelingen. De stripachtige vormgeving, alles versimpeld en uitvergroot, plaatst ze in de jaren zeventig, maar maakt ze tegelijkertijd tijdloos – net als in de strip.

Zonder veel smeermiddel plaatst Barendsen een reeks losse verhaaltjes achter elkaar: Jans dreigt vreemd te gaan, het loopt goed af, volgend verhaaltje. Jan wordt verdacht van homoseksuele neigingen, hij ontkent, het verhaaltje blijft verder liggen.

Hoewel de strip vanaf 1970 alle grote veranderingen in de Nederlandse samenleving heeft verwerkt, kiest Barendsen voor de beginsituatie; het oer-Hollandse gezin waar de vrouw thuiszit en de man een suffe baan heeft. In de tweede helft heeft hij één grote verandering uit de strip meegenomen: het gezin verhuist naar Drenthe, Jan wordt huisman en Jans wordt politica.

Overbodig en storend is de wijze waarop de rode kater het verhaal aan elkaar praat, niet in de laatste plaats omdat Niek Barendsen die rol nogal vlak invult, waardoor hij zelf de zwakste schakel is in zijn eigen voorstelling.

De korte baantjes die Barendsen trekt van liedje naar liedje staan een zeer onderhoudende avond echter niet in de weg. Daar zorgen de snelle aanvoer van grappen, typetjes en de pakkende, frisse liedjes wel voor. Componist Henny Vrienten draait zijn hand niet om voor een lekker reggaedeuntje, maar ook niet voor een roerend afscheidsduet tussen Jeroen en Catootje, en Jans' huisvrouwenklaagzang Is dit het dan (thematisch verwant aan Vrientens oude hit Is dit alles). Als meer van zijn werk klinken de liedjes als pastiches; de muziek krijgt daardoor een archetypische kwaliteit, die goed past bij dit archetypische gezin.

Plien van Bennekom en Kim van Zeeben zijn sterk als Jans en Catootje, maar de briljante typeur Alex Klaasen speelt in maar liefst elf dubbelrollen iedereen van het podium. Hij speelt niet alleen Jeroentje, de grappenmaker die zich met Catootje verlooft (,,poep op je hoofd''), maar ook zes vriendjes van Karlijn, de buurman die Jans probeert te versieren, de teckel, Opa, en Harold, de rivaal van Jeroentje (jammer dat door deze dubbelrol het legendarische duel vérplassen tussen die twee niet kon plaatsgrijpen). Wanneer Klaasen als Franse teckel Lotje op de bank ligt (grote bruine trui, tong uit de mond) kan Niek Barendsen, die als de Je-weet-wel-kater op dat moment een liedje zingt, wel inpakken. Vaak zet Klaasen met één gebaar en één zin zijn typetje neer, en gaat dan meteen weer af. Hij is zo snel en trefzeker dat het publiek – hem met open mond van bewondering nastarend – vergeet te lachen. Alleen al als Snelste Verkleder verdient hij een Johnny Kraaijkamp Award.

Familievoorstelling: Jan, Jans en de kinderen door Stichting Internationale Producties/ Jacques Senf. Gezien: Stadsschouwburg, IJmuiden. Tournee t/m 26/3. Vanaf 10 jaar. Inl. 0900-9203 of www.janjansdekomedie.nl.