`Ik mocht altijd in 2026 met pensioen'

Werknemers van Shell in Pernis en Moerdijk zijn sinds gisteravond in staking. Ze verzetten zich tegen de nieuwe pensioenregeling.

Het is al laat op de avond als Jacco van Rossum (39) naar buiten komt bij Poort 5, een van de toegangen tot de Shell-raffinaderij in Pernis. De fabrieksinspecteur helpt zijn collega's van de avondploeg om de enkele uren eerder begonnen stillegging van Europa's grootste raffinaderij veilig te laten verlopen. Het uitschakelen ervan kan alleen stapsgewijs en vergt minimaal een week tijd. ,,Maar dan ligt het hier ook helemaal plat.''

Net als veel van zijn collega's bij Shell verzet Van Rossum zich tegen het voornemen van het olieconcern om de pensioenregeling te versoberen. De pensioengerechtigde leeftijd moet omhoog van 60 naar 65 jaar en werknemers met een bruto jaarsalaris tot 60.000 euro moeten voor het eerst premie gaan betalen (2 procent). In totaal gaat het om 11.000 personeelsleden. ,,Sinds ik 21 jaar geleden in dienst trad krijg ik ieder jaar een brief waarin staat: `Met pensioen in 2026''', zegt Van Rossum. ,,Daar kunnen ze nu toch niet opeens een stokje voor steken?'' Hij vindt het niet onredelijk dat Shell-werknemers geen premie hoeven te betalen, ook al doen de meeste werknemers in Nederland dat wel. ,,Wij verdienen relatief ook minder dan personeel van andere bedrijven'', beweert hij. Van Rossum zegt 2.500 euro netto per maand te verdienen, inclusief onregelmatigheidstoeslag.

Eerder op de dag was Van Rossum met circa 800 collega's aanwezig bij de vakbondsdemonstratie op het parkeerterrein voor het hoofdkantoor van Shell in Pernis, even verderop. De staking is georganiseerd door FNV, CNV en VHP Shell/De Unie. Op zijn digitale camera laat hij er foto's van zien – het is de eerste keer sinds 1979 dat er bij Shell Nederland weer wordt gestaakt. De actieperikelen worden geregistreerd op een speciaal voor de staking opgezet `Aktie Blog', shellpensioen.web-log.nl.

Dan komt ook stakingsleider Evert Jan van de Mheen van het CNV bij Poort 5 naar buiten. Hij beweert dat de actiebereidheid onder de avondploeg ,,95 procent'' is. Van de Mheen is bezig met een rondgang langs de vijftien controlekamers op het terrein en roept personeelsleden op zich de komende dagen te laten inschrijven als staker. Pernis telt 2.250 werknemers. Bij de fabriek in Moerdijk, die ook bij de staking is betrokken, zijn het er nog eens 750. Verder staan er voor woensdag acties op stapel bij de gasinstallatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) in Den Helder, die voor de helft eigendom van Shell is en vrijwel geheel wordt bemand door Shell-personeel.

,,Het was iets anders geweest als het bedrijf armlastig zou zijn'', zegt Wim Gakes (45). De ploegencoördinator werkt vanavond ook mee aan het afbouwen van de productie. Hij vindt dat Shell door zijn recordwinst van het afgelopen kwartaal – 6,1 miljard euro, een gevolg van de hoge olieprijzen – de pensioenen best zelf kan betalen. ,,Onder het mom van bezuinigingen door de regering wordt op de personeelskosten bezuinigd.''

Een woordvoerder van Shell laat telefonisch weten dat de staking niet snel merkbaar zal worden aan de pomp. Het concern verwerkt in Pernis dagelijks 412.000 vaten ruwe olie tot benzine en andere producten. Dat is 0,5 procent van de wereldwijde raffinagecapaciteit. ,,En wij baseren onze adviesprijs voor pomphouders in Nederland mede op de internationale olieprijzen.''

Van de Mheen houdt er rekening mee dat Shell zal proberen de staking te breken via een kort geding. Hij zegt een brief te hebben ontvangen waarin het bedrijf beweert dat stakingen niet worden toegestaan door de CAO. Dat is onjuist, zegt hij. ,,Het verbod geldt alleen voor zaken die ook in de CAO staan, zoals loon en vrije dagen. De pensioenen staan daar niet bij.''

De woordvoerder van Shell zegt dat ,,een gang naar de rechter tot op heden niet in beeld is geweest''. Op de vraag of dat de komende dagen gaat veranderen, wil hij niet reageren.