Canada wil aantal immigranten verder opvoeren

Canada wil (nog ) meer immigranten opnemen dan tot nu toe: de toestroom moet één procent van de bevolking per jaar gaan belopen, zegt de minister van Immigratie.

Het scenario klinkt vertrouwd: een Westerse regering, geconfronteerd met demografische druk, zorg over de arbeidsmarkt en algemene verkiezingen in het vooruitzicht, formuleert nieuwe regels voor immigratie. Het aantal nieuwkomers wordt bijgesteld, en ook de toegangscriteria worden aangepast. Het is een beproefde stemmentrekker.

Zo ook in Canada, waar minister van Immigratie Joe Volpe een plan heeft voor een drastische wijziging van het immigratiebeleid. Maar dan met drie kernwoorden die elders niet vaak vallen in dit verband: meer, meer, meer. Wat Volpe betreft gooit Canada de deuren open; hij wil dat de jaarlijkse toestroom van nieuwkomers binnen vijf jaar met veertig procent stijgt tot meer dan 300.000, ofwel één procent van de Canadese bevolking van 31 miljoen. Dat is een verhoging van bijna een kwart ten opzichte van de 236.000 immigranten van vorig jaar.

Canada, dat net als de meeste andere Westerse landen kampt met vergrijzing en twijfels over de houdbaarheid van de welvaartsstaat, moet meer immigranten werven in alle delen van de wereld om te blijven groeien, zegt Volpe. Hij hoopt met name mensen met diploma's en vaardigheden naar Canada te trekken. En dat hoeven geen chirurgen of ingenieurs te zijn; aan loodgieters, timmerlieden en vrachtwagenchauffeurs is evenzeer behoefte – zeker in kleinere steden en dorpen buiten de centra Toronto, Montréal en Vancouver. Het huidige selectiesysteem, met nadruk op beheersing van Engels of Frans, familiebanden en universitaire diploma's, moet nauwer worden afgestemd op de arbeidsmarkt.

,,Het absorptievermogen van dit land is enorm, want het potentieel van dit land is enorm,'' aldus Volpe tegenover NRC Handelsblad. ,,De streefgetallen moeten dan ook rekening houden met een aantal factoren. Ten eerste een demografische verschuiving; onze bevolking wordt ouder, we krijgen niet genoeg kinderen. En ten tweede krapte op de arbeidsmarkt. We hebben mensen nodig met vaardigheden, met ambitie. Het maakt ons niet uit waar ze vandaan komen. Maar dat er grotere aantallen mee gemoeid zijn staat vast.''

Volpe wil zijn departement hervormen van een organisatie die aanmeldingen verwerkt tot een wereldwijd ,,wervingsagentschap''. Toegang tot Canada voor mensen met de juiste vaardigheden moet worden vergemakkelijkt door middel van sneller te verkrijgen, tijdelijke visa die vervolgens voorrang kunnen opleveren bij de aanvraag van een permanente verblijfsvergunning wanneer men in Canada is. Ook dienen de 700.000 Canadese immigratieprocedures die momenteel lopen te worden versneld, en moeten er middelen komen om gewenning aan Canada al in het land van herkomst te laten beginnen.

,,Immigratie is de economische motor van het land,'' zegt Volpe, die zelf als kind met zijn ouders vanuit Italië naar Canada kwam. ,,Ruim twaalf procent van onze arbeidsmarkt wordt gevuld door recente immigranten. Als we hen niet hadden, dan zouden we met een groot tekort zitten. We zijn een jong land, we hebben veel ruimte om te groeien. Ons land is in voortdurende staat van verandering dankzij de vaardigheden van onze immigranten.''

Immigratie is een thema dat goed ligt in Canada, een land waar velen directe ervaring hebben met een bestaan als eerste- of tweede-generatie nieuwkomer. Canada is het enige Westerse land waar een meerderheid van de bevolking (meer dan driekwart) immigratie als een positieve invloed beschouwt, zo bleek uit een vergelijkend opinieonderzoek (de Verenigde Staten waren tweede met 49 procent). Immigranten stemmen veelal op de regerende Liberale partij; de Conservatieve oppositie kan een open immigratiebeleid niet aanvallen zonder daarvoor te worden afgestraft door de kiezers (parlementsverkiezingen worden binnen zes maanden verwacht).

Toch bestaat er kritiek op het plan van Volpe. Demograaf David Foot van de Universiteit van Toronto meent dat een groeiende toestroom van immigranten zal leiden tot teveel concurrentie om banen voor de `echo boom' generatie, de kinderen van de babyboomers die momenteel toetreden tot de arbeidsmarkt. Hij voorziet ,,wrok'' als hoogopgeleide Canadezen straks moeten gaan concurreren met jonge gediplomeerden uit het buitenland. ,,De komende tien jaar zou de prioriteit van Canada moeten zijn om banen te scheppen voor het jonge talent dat hier al woont,'' aldus Foot.

En Herbert Grubel, een econoom van het Fraser Institute, een rechtse denktank, waarschuwde onlangs dat recente immigranten ,,een zware last vormen voor Canadese belastingbetalers'', omdat ze over het algemeen minder belasting zouden betalen en meer beroep zouden doen op sociale voorzieningen dan mensen die al langer in het land zijn. Het Liberale immigratiebeleid heeft geleid tot een ,,overaanbod'' aan immigranten dat ,,in conflict is met de levensvatbaarheid van de welvaartsstaat'', schreef hij in een rapport.

Dergelijke geluiden zijn in Canada in de minderheid, maar ook van links is er kritiek op het plan van Volpe. Immigrantenorganisaties menen dat Canada eerst beter zijn best zou moeten doen om ervoor te zorgen dat gediplomeerde nieuwkomers in Canada op hun vakgebied aan de slag kunnen. Hoogopgeleide immigranten zijn veelal genoodzaakt om te werken als taxichauffeur of schoonmaker, omdat hun diploma's niet worden erkend door Canadese werkgevers. Volgens Jack Layton, leider van de sociaal-democratische NDP, is het Canadese wervingsbeleid soms ,,misleidende reclame''.

Volpe erkent die problemen. Maar, zo zegt hij, ,,we hebben een van de meest dynamische economieën ter wereld, dus we doen iets goed. En wat we goed doen is dat we mensen die we hier ontvangen als onze eigen mensen beschouwen. Want dat zijn ze. Zij zijn wie wij zijn. We zijn een land waar ervan wordt uitgegaan dat iemands komst een stap is op weg naar vol burgerschap.''