Terreur bij hindoeïstisch Lichtjesfeest

Op het akkoord tussen India en Pakistan over een tijdelijke grensopening in het betwiste Kashmir volgden zaterdag aanslagen op twee markten en een bus in New Delhi.

Op weinig dagen in het jaar zal het zo druk zijn als afgelopen zaterdag op de Paharganj-markt, nabij het belangrijkste spoorwegstation van New Delhi. Deze week vieren hindoes in India een van hun grootste festivals, Diwali – het Lichtjesfeest –, dat volgt op een maand vasten. Het islamitische Suikerfeest dat de vastenmaand Ramadan afsluit, valt daar dit jaar bijna mee samen. Weinigen zullen rekening hebben gehouden met de mogelijkheid op bomaanslagen totdat om kwart voor zes, tijdens de avondschemering, op de markt een zware explosie klonk.

,,Toen ik weer opstond, waren er over bloedende en schreeuwende mensen om me heen'', vertelde de marktkoopman Anil Gupta temidden van de restanten van zijn sieradenstalletje aan persbureau AP. Op de met bloed besmeurde straat om hem heen liggen zijn vernietigde armbanden en halskettingen. Enkele minuten later was er een vergelijkbaar tafereel op een markt in de wijk Sarojini Nagar. ,,De mensen renden weg, bevangen door paniek'', zei koopman Sachinder Pal Singh tegen het Franse persbureau AFP. ,,Ik heb dekens gegooid over hen die in brand stonden.'' Rond dezelfde tijd was er een explosie bij een bus in de wijk Govindpuri, een industrieel gebied in het zuiden van de stad. Veel van de in totaal zeker 61 doden en bijna 200 gewonden waren winkelende vrouwen met hun kinderen.

Het is nog onduidelijk wie voor de explosies verantwoordelijk is. Wegens het moment van de aanslagen worden de daders gezocht onder islamitische militante groeperingen, die vechten voor onafhankelijkheid voor de betwiste noordelijke deelstaat Kashmir of inlijving bij het overwegend islamitische Pakistan. Enkele uren voor de explosies hadden de Indiase en Pakistaanse regeringen in een historisch akkoord bereikt de bestandslijn tussen Indiaas en Pakistaans Kashmir vanaf 7 november tijdelijk te openen. Zo kunnen slachtoffers van de aardbeving van 8 oktober hulp zoeken of bieden aan de andere kant van de grens. Veel inwoners van de beide Kashmirs hebben familieleden in het andere deel. Vooruitlopend op een akkoord heeft India vorige week drie opvangkampen ingericht langs de officieuze grens. Ook Pakistan werkt nu aan twee opvangkampen en een veldziekenhuis bij de bestandslijn. Mensen die willen oversteken – te voet, voertuigen zijn uit veiligheidsoverwegingen verboden – hebben toestemming van de overheid nodig.

India en Pakistan strijden sinds hun ontstaan in 1947 om Kashmir en voerden er tweemaal oorlog om. De aardbeving bood mogelijkheden voor voorzichtige toenaderingen, die daarvóór ondenkbaar leken. Zowel de Indiase premier Singh als de Pakistaanse president Musharraf lijkt vastbesloten het vredesproces door te zetten. Beide veroordeelden de aanslagen.

Veiligheidsexperts zien de hand van de militante tak van de Kashmirse onafhankelijkheidsbeweging Lashkar-e-Taiba achter de aanslagen. Zondag eiste de tot nu toe weinig bekende groepering Islami Inqilabi Mahaz (de Islamitische Revolutionaire Groep) middels een telefoontje naar lokale kranten in Indiaas Kashmir verantwoordelijkheid voor de bommen op. ,,De aanslagen zullen doorgaan tot India alle troepen uit de deelstaat Kashmir terugtrekt'', meldde de groep. Een Indiase politiecommissaris legde in een persconferentie uit dat de groepering in 1996 gevormd is, de laatste jaren niet actief was en gelieerd is aan Lashkar-e-Taiba. ,,Het is zeer waarschijnlijk dat de aanslagen bedoeld waren om het vredesproces tussen Pakistan en India te schaden'', zei hij. De politie onderzoekt de betrouwbaarheid van de claim. De commissaris ontkende berichten dat er meer dan twintig personen zijn gearresteerd. Wel zijn tientallen personen ondervraagd.