Alle aanvallen op Harikrishna vergeefs

Er waren geen dramatische ontwikkelingen in de tweede helft van de vierkamp in Hoogeveen. De Indiër Pentyala Harikrishna had de eerste drie partijen afgesloten met een punt voorsprong op Ivan Sokolov en Emil Sutovsky en in de tweede omgang verdedigde hij die voorsprong als een solide belegger die zijn toekomst verzekerd weet als hij zich maar van avonturen onthoudt.

De achtervolgers probeerden hem nog wel in het nauw te brengen. Eerst ging Sutovsky hem te lijf met een torenoffer, wat na aardige verwikkelingen ten slotte tot een remise door eeuwig schaak leidde, en een ronde later wist Sokolov een eindspel met een pion meer tegen hem te bereiken. Maar dat viel tegen. Harikrishna won zijn pion weer terug en vertelde na de partij dat hij alles al thuis had onderzocht en dat zijn veiligheid geen moment in gevaar was geweest.

Zo was Harikrishna zaterdag in de comfortable positie dat hij met wit tegen de wereldkampioen van de vrouwen Antoaneta Stefanova aan remise genoeg had om ongedeeld eerste te worden. Stefanova had niet de ambitie om in de laatste ronde nog een wonder te verrichten en zo kon de remise al na elf zetten genoteerd worden.

Daarna vochten Sutovsky en Sokolov om de tweede plaats in een scherpe Open Spanjaard waarin Sutovsky met wit op koningsaanval speelde en Sokolov in het centrum een gevaarlijk pionnenblokje opbouwde. Van de koningsaanval kwam niets terecht en de zwarte pionnen liepen naar dame, zodat Sokolov de tweede plaats bereikte. Het eindresultaat beviel Sokolov niet helemaal, maar over de kwaliteit van zijn spel was hij niet ontevreden.

Harakrishna zal ook tevreden zijn geweest. In februari had hij voor de televisie van New Delhi gezegd dat hij overwoog om met schaken te stoppen, omdat zijn sponsorcontract beëindigd was. Als het ernstig gemeend was lijkt het een beetje verwend gedrag, na alle gulle gaven waarmee de overheid en het bedrijfsleven hem de afgelopen jaren hadden overladen. Zo kreeg hij bijvoorbeeld toen hij op vijftienjarige leeftijd Indiaas jongste grootmeester werd van de regering van zijn deelstaat een geldbedrag van 53.000 dollar en een stuk land ter waarde van 65.000 dollar.

In elk geval werd hij na zijn televisie-optreden uit zijn noodsituatie gered doordat de Indiase Gas Autoriteit zich over hem ontfermde en dat er zoiets zou gebeuren viel ook wel te verwachten. In het land waarin – zoals een Indiase journalist het eens uitdrukte – de nieuwe schaaktalenten uit de grond schieten als narcissen op een mooie lentedag, is Harikrishna de beste schaker na Anand. Hij staat dertigste op de wereldranglijst, gelijk met Nigel Short en Ilya Smirin en daarmee is hij in India een nationaal bezit.

De open groep in Hoogeveen, op zichzelf ook een sterk grootmeestertoernooi, werd gewonnen door de Oekraïener Vladimir Baklan, die de Rus Alexander Charitonov versloeg. De andere kanshebbers, onder wie Friso Nijboer, speelden remise met elkaar, zodat Baklan de eerste prijs niet hoefde te delen.

Als twee hooggeplaatste spelers in de laatste ronde van een open toernooi tegen elkaar komen, is het voor de gemeenschappelijke kas bijna altijd onvoordelig als het remise wordt. Een besliste partij levert hun samen meer geld op. Afspraakjes zijn onder zulke omstandigheden niet zeldzaam, al blijven de meeste schakers eerlijk. De bizarre manier waarop de jonge Charitonov met miserabele en onbegrijpelijke zetten meteen al in de opening Baklan een gewonnen stelling toespeelde, moest wel de verdenking wekken dat de eerlijkheid deze keer niet overwon.

Harikrishna-Sutovsky, Hoogeveen vierde ronde

1. Pf3 Pf6 2. c4 c5 3. d4 cxd4 4. Pxd4 e5 5. Pb5 d5 6. cxd5 Lc5 7. d6 Hij gaat op torenjacht, hoewel de ervaringen daarmee niet gunstig waren voor wit. 7...0-0 Zwart kon zijn toren redden met 7...Pa6, maar dat zou na 8. Pbc3 niet aantrekkelijk zijn. 8. Pc7 Pe4 9. e3 Lxd6 In Teske-Salmensuu, Polen 1999, kreeg zwart met 9...Lb4+ 10. Pd2 Dxd6 11. Pxa8 Td8 12. Le2 Pxd2 snel een gewonnen stelling. Misschien had Harikrishna daarop iets voorbereid. Hij zei van niet, maar schakers geven hun geheimen nu eenmaal niet graag prijs. 10. Pxa8 Lb4+ 11. Pd2 Dh4 12. g3 Df6 13. f3 Pxd2 14. Lxd2 Td8

(zie diagram)

15. Lxb4 Wit moet de dame geven, maar krijgt er veel stukken voor. 15...Txd1+ 16. Txd1 Pc6 17. Lc5 Dxf3 18. Tg1 Lg4 19. Td2 Nu moet zwart iets bijzonders bedenken, anders beslist de overmacht aan witte stukken. 19...Pd4 20. Lxd4 exd4 21. Td3 Dc6 22. Tg2 Dc1+ 23. Kf2 dxe3+ 24. Txe3 Dxb2+ 25. Le2 h5 26. Te8+ Kh7 27. Kg1 Dc1+ 28. Lf1 Lh3 29. Tf2 Lxf1 30. Txf1 Dc5+ 31. Tf2 Dc1+ 32. Tf1 Dc5+ Remise