Vleugellam in tweede termijn

De gedwongen intrekking van de kandidatuur van Harriet Miers voor het Amerikaanse Hooggerechtshof roept niet één, maar twee vragen op. De eerste is van onmiddellijke aard: wie zal er in haar plaats komen? De tweede vraag speelt op de langere termijn: wie zal president Bush opvolgen? Toch hebben beide vragen belangwekkende implicaties voor de financiële markten.

De meest directe vraag is wie de opvolger zal worden van de terugtredende opperrechter Sandra Day O'Connor. Als de president een andere vrouw voordraagt, kan hij beschuldigd worden van vleierij en het instellen van een quotum op het hoogste regeringsniveau het de facto scheppen van een `vrouwenzetel in het Hooggerechtshof (of, om preciezer te zijn, een Republikeinse vrouwenzetel).

Als hij weer een matig gekwalificeerde loyalist als Miers voordraagt, zal dat serieuze vragen over zijn oordeelkundigheid oproepen. Als hij een vurige anti-abortusgezinde conservatief voordraagt, zal dat een gevecht met de Democraten uitlokken, en zelfs met een paar Republikeinen. Dat mag dan een gevecht zijn dat sociale conservatieven graag zeggen aan te gaan, maar het is ook een gevecht dat Bush graag had willen vermijden. Een eventuele strijd zal zeker bloedig zijn en een lakmoesproef vormen voor de vraag of Bush dat deel van zijn achterban werkelijk wil plezieren.

Wellicht het ernstigst is de vraag omtrent de presidentiële opvolging. Omdat vice-president Dick Cheney zijn aspiraties om in het Oval Office te komen heeft afgezworen, is er nog geen duidelijke kandidaat voor de Republikeinse nominatie. Bush heeft niemand achter de hand aan wie hij de macht kan overdragen. Dat betekent dat er niemand klaarstaat om zijn beleidsagenda over te nemen, wat die ook mag inhouden. Dat zorgt ervoor dat hij machtelozer is dan presidenten gewoonlijk zijn in deze fase van hun tweede termijn.

Bush heeft het gevecht om de sociale zekerheid op spectaculaire wijze verloren. Het volgende grote punt op de binnenlandse agenda is belastinghervorming. Lagere belastingen zijn politiek gezien makkelijk. Maar een budgetneutrale belastinghervorming betekent dat er winnaars en verliezers zullen zijn, en dat er harde keuzes gemaakt moeten worden.

Een president die een ongevoelige indruk achterliet na orkaan Katrina en die Miers nomineerde, een president met een topadviseur die wordt aangeklaagd en wiens leger is komen vast te zitten in Irak, zal waarschijnlijk weinig politiek kapitaal over hebben om serieus te kunnen regeren.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar:

zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.