Utrechtse Dom in Leidsche Rijn

Een dak boven je hoofd én je oude dag zijn de belangrijkste zorgpunten in iemands financiële planning. Maar naar je zin wonen is veel urgenter dan je pensioen, want dat komt wel een keer, denkt men. Dus zijn veel mensen druk met hun (nieuwe) huis en de eventuele lening als het om een koophuis gaat. Daarom is wonen en alles wat daarmee samenhangt een sterke motor van onze economie. Het is een van de eerste levensbehoeften.

Zo organiseerde de gemeente Amsterdam afgelopen week in de Zuiderkerk de Eerste Amsterdamse Nieuwbouwshow. Een groots opgezette expositie met lezingen, stands van ontwikkelaars en woningcorporaties, het aanbod van nieuwbouw en een grand café. Zie www.nieuwbouwshow.nl.

Ook in andere plaatsen presenteren verkopers en bemiddelaars zich met verve. Op deze bijeenkomsten laten kopers en huurders zich voorlichten over een nieuw heiligdom. Dat is noodzakelijk, want er leven rare, hardnekkige opvattingen over wonen en lenen, blijkt onder meer uit reacties die de redactie van de pagina Geld Telt ontvangt.

Zo blijken veel mensen niets te voelen voor Vinex-locaties. Die afkorting staat voor Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra. Daarin wees de minister van VROM in 1993 locaties aan als uitbreidingsgebied voor steden. Meestal worden per locatie minstens 5.000 woningen gebouwd. In totaal gaat het om 635.000 woningen die tussen 1995 en 2005 gebouwd zijn of worden. Ongeveer 30 procent is socialewoningbouw. De zeven grootste stadsgewesten (Amsterdam, Rotterdam, Haaglanden, Utrecht, Eindhoven, Arnhem-Nijmegen en Twente) bouwen 295.000 woningen. Zie onder meer www.vrom.nl.

Wat is er tegen een koop- of huurwoning in zo'n omgeving? Critici uit de vakwereld vinden dat er te veel rijtjeshuizen staan, die nogal op elkaar lijken. Dat de kavels te klein zijn en dat het bij oplevering slecht is gesteld met voorzieningen als openbaar vervoer. De stedenbouwkundige Riek Bakker – gaat voor niemand opzij – schrijft over die onwil in haar column in Het Financieele Dagblad van 24 oktober. Zij stond aan de wieg van het nu tienjarige Leidsche Rijn, het nieuwe Utrecht in wording.

,,Leidsche Rijn werd in 1995 ontwikkeld dwars tegen de tijdgeest en tegen de geijkte kaders in. We vroegen iedereen een toptien met reële wensen samen te stellen. Belangengroepen zeiden ook dat er een andere toptien bestond, namelijk de regels en belemmeringen van de overheid.''

,,Wij stemden beide lijsten zoveel mogelijk op elkaar af. We probeerden zoveel mogelijk wensen te realiseren. Was iets niet haalbaar, dan lieten we dat duidelijk weten. Als je maar eerlijk bent, wordt het meestal wel, zij het soms morrend, geaccepteerd. Ook stelden we hardop vast: we zetten door en doen geen water bij de wijn.''

,,Ondertussen was de sfeer over Vinex negatief. Wie wil er in deze eentonige kippenhokken wonen, zeiden architecten vanuit hun grachtengordelpanden. De media droegen volop hun steentje bij door te roepen dat de gruwelijke lelijkheid en de monotone kazernebouw een schande ws. Niemand vroeg zich echter af wat jonge gezinnen en startende tweeverdieners ervan vonden.''

Die zijn tevreden over hun nieuwe woonomgeving, blijkt uit een korte rondgang door de verschillende wijken: rust, ruimte, ideaal voor kinderen, mooie huizen. Alles is er bijna. Maar dat overtuigt onwillige huizenzoekers in het oude Utrecht niet. Ze willen daar blijven hokken. Veelgehoorde bezwaren zijn deze: over mijn lijk; nooit geweest, waar ligt dat eigenlijk; je kan er helemaal niet komen; dan mis ik al mijn vrienden; geen winkels. En een verstokte voetbalfan: dan is het stadion van FC Utrecht niet op loopafstand.

Maar let op. Over twintig jaar zorgt Riek Bakker (gek op hoogbouw) ervoor dat de Utrechtse Dom steen voor steen wordt afgebroken en in het centrum van Leidsche Rijn wordt herbouwd. Misschien durven ze dan de oversteek te wagen. Zie www.leidscherijn.nl.

De moraal? Wanneer je in een willekeurige Vinex-locatie een nieuwbouwhuis koopt en de rommel en het ongemak een paar jaar voor lief neemt, is je huis over tien jaar het dubbele waard.