Koeienpoep en barra's

Schoolkinderen uit Amsterdam ontmoeten hun leeftijdsgenoten uit Woltersum. `Het stinkt er naar koeienpoep, de kinderen zijn arm en ze eten van het land.'

HET IS EEN SPANNEND moment. Na bijna drie uur in de bus, staan de bijna zestig kinderen van groep 8 van de Amsterdamse basisschool Tijl Uilenspiegel op het schoolplein van basisschool de Huifkar in Woltersum tegenover de vijftien kinderen van groep 8. De donkere koppies van de Amsterdamse leerlingen die uit alle windstreken van de wereld komen. De blonde koppies van de Groningse kinderen. ``Ze zijn wel heel zwart'', fluistert een van de kleinere kinderen van groep 3 uit Woltersum. De kinderen uit Amsterdam kijken uitdagend maar ook zeer nieuwsgierig op het zonovergoten schoolplein rond. Niemand van hen is ooit eerder in Groningen geweest. Het ijs wordt gebroken als een van de Groningse jongens een bal richting de Amsterdammertjes trapt. Ze nemen de uitdaging aan en spreken de taal die alle kinderen spreken: ze gaan met elkaar spelen.

Aan deze ontmoeting anderhalve week geleden ging veel vooraf. In het kader van Marokko Nederland 2005 begint in de herfst van 2004 het fotoproject `Dries & Driss, Katja & Kadija'. Een Nederlandse en Marokkaanse fotograaf maken foto's van kinderen in steden en dorpen van beide landen. De Marokkaanse fotograaf Ali Chraïbi maakt tijdens zijn verblijf van drie maanden foto's in Nederland bij families in het Amsterdamse Bos en Lommer en het Groningse Woltersum.

De Nederlandse fotografe Bernice Siewe ging afgelopen voorjaar drie maanden naar Marokko en maakte foto's van het dagelijks leven in de stad Marrakech en Rislane, een dorp in het Rifgebergte van Marokko. Ondertussen gaven beide fotografen ook een workshop aan de kinderen waarin de kinderen foto's van zichzelf en hun spel maakten. Het resulteerde in 21 prachtige posters van de vier verschillende locaties met foto's van de fotografen en de kinderen. Daar tussendoor verhaaltjes van de kinderen in het Arabisch en het Nederlands. De posters zijn bedoeld als lespakket voor zowel het basis als voortgezet onderwijs maar kunnen ook bij de lessen Nederlandse taal in het volwassenenonderwijs ingezet worden.

walvissen

De busreis van Amsterdam naar Groningen. Het is te merken dat de meeste kinderen van groep 8 van de Tijl Uilenspiegel niet vaak de stad uitkomen. De wereld die buiten de bus aan hen voorbij trekt, blijft de kinderen verbazen. Het water van het IJsselmeer waar volgens Khalid hele grote walvissen zwemmen. De dijken met schapen waarvan Serkan denkt dat het honden zijn. Maar iedere filiaal van McDonalds langs de snelweg blijft ook niet onopgemerkt. De discussie in de bus gaat snel of de hamburgers van McDonalds wel halal, ritueel geslacht, zijn. Ondertussen wordt er flink gesnoept, muziek met de mp3-spelers gespeeld en hard meegezongen. De vooroordelen vliegen je ook om de oren. Volgens de Amsterdamse kinderen wonen alle kinderen in Woltersum op een boerderij, ze zijn arm en het stinkt er naar koeienpoep en ze eten groenten van het land. Volgens fotografe Bernice Siewe heeft dat beeld te maken met het beeld dat de Amsterdamse kinderen van het Turkse of Marokkaanse platteland hebben. Bernice Siewe: ``Veel van de kinderen zien dat alleen in de zomervakantie en dat is vaak ook de enige gelegenheid dat ze de stad uitkomen dus ze hebben geen vergelijkingsmateriaal.''

De Groningse kinderen zijn zwaar in de minderheid. Basisschool de Huifkar bestaat uit net zestig kinderen en slechts vijftien in groep 8. Af en toe verstaan de kinderen elkaar letterlijk niet. Als de een in het Gronings praat en de ander de Amsterdamse straattaal met woorden als doekoe (geld), patta's (handen) gebruikt. Volgens leerkracht Joost Eggebeen van groep acht zijn de kinderen uit Woltersum ook niet veel gewend. Joost Eggebeen: ``Ze komen waarschijnlijk vaker in Amsterdam dan de kinderen uit Bos en Lommer in Groningen komen maar dan komen ze ook alleen in de binnenstad en niet in een wijk als Bos en Lommer. Op de school in Woltersum heeft in het verleden een keer een leerling gezeten die moslim was. Verder is hier het enige kleurverschil dat sommige kinderen bruine ogen hebben. Daarom is deze ontmoeting zo goed voor ze. Ze ziet eens wat anders. Maar ik kan me voorstellen dat het wat overdonderend voor ze is.''

verschillen

Bernice Siewe: ``Het gaat er bij dit project om dat de kinderen en de volwassenen in de twee landen over elkaar gaan nadenken. Hoe ziet het leven in dat andere land in de stad en het platteland er nou uit? Veel van de ouders van de kinderen van de Amsterdamse Tijl Uilenspiegelschool komen van het Marokkaanse platteland, zeg maar het Groningen van Marokko. Hoe kijken deze kinderen naar het Nederlandse platteland en wat weten de kinderen van het Groningse land over hun? De posters hebben al op beide scholen gehangen en het blijkt dat het verschil tussen het dorps- en stadsleven als groter wordt ervaren dan de verschillen tussen de beide landen.''

Opvallend is het contrast tussen de Amsterdamse foto's en de andere foto's op de posters. In Amsterdam zijn de foto's voornamelijk binnenshuis gemaakt. Je leest de verbazing van de Marokkaanse fotograaf in zijn foto's: de volgepakte Amsterdamse bovenwoningen waar sommige gezinnen wel uit tien mensen bestaan. Tijdens het verblijf van de Marokkaanse fotograaf Ali Chraïbi afgelopen februari viel een enorm pak sneeuw. Voor de Marokkaan was de koude afzien maar het leverde prachtige plaatjes van spelende kinderen op het Groningse platteland op. Chraïbi verbaasde zich in een interview met het Dagblad van het Noorden ook over de ouders van de kinderen van de Tijl Uilenspiegel in het Amsterdamse Bos en Lommer. Hij vond het aantal vrouwen met een hoofddoek groter dan in zijn eigen Marokkaanse stad Marrakech.

Fotografe Bernice Siewe vertrekt over twee weken wederom naar Marokko om de posters daar te brengen en de tentoonstelling in Marrakech en Rislane te openen. Ze hoopt dat de scholen in Marokko elkaar ook kunnen ontmoeten. ``Maar het zou nog veel mooier zijn als de Marokkaanse en Nederlandse scholen elkaar ontmoeten.''

kaas en kip

De kinderen uit Amsterdam hebben allemaal echte Amsterdamse etenswaren meegenomen: Surinaamse barra's, Marokkaanse pannenkoeken, Turkse koekjes. In de schuur van boerin en lokatieleider Dieta van der Laan van de Huifkar staat de Nederlandse lunch klaar. De Amsterdamse kinderen eten hun eigen meegebrachte waar en de Groningse kinderen de broodjes kaas en kip. Maar op het eind proberen sommige kinderen het eten van elkaar.

Na de lunch zijn er meerdere uitstapjes in het dorp en er is een rondleiding in de boerderij van boerin en juf Dieta. De Amsterdamse kinderen zijn zwaar onder de indruk van de grote herenboerderij. Firdaous: ``Het is net een kasteel. Helemaal niet arm.'' Bij een kringgesprek tussen de kinderen blijken er ook andere vooroordelen geslecht. De kinderen in Woltersum wonen helmaal niet allemaal in een boerderij en doen hun boodschappen gewoon bij de supermarkt verderop. De kippenschuur met 15.000 kippen, de houtzaagmolen en het paard bij juf Dieta maken zwaar indruk. Ondertussen worden er veel vriendschappen gesloten en msn-adressen uitgewisseld. Woltersum wil met groep 8 naar het Amsterdamse Bos en Lommer afreizen. Leerkracht Joost Eggebeen: ``En dan gaan we met zijn allen naar het Anne Frankhuis.''

Een paar dagen later zijn de uitwisselingen via MSN al in volle gang en schrijft Mohamed dat hij het vet gaaf vond in Woltersum en nog een keer wil komen. Saloua vond de katten optillen en de paarden voeren en aaien fantastisch. ``Jullie hebben wel een kleine school maar de huizen zijn wel groot.''

www.albarica.nl