In dubio: Een makelaar of niet

Iedereen staat herhaaldelijk voor de vraag: hoe besteed ik mijn geld. Deze week: schakel ik een makelaar in of (ver-)koop ik mijn huis zelf? De makelaar is in het zoekproces niet meer de enige informatiebron, maar hij heeft wel een goed overzicht.

Het kopen of verkopen van een huis is een hele onderneming. Niet alleen vergt de (ver-)koop tijd en moeite, ook is er veel geld mee gemoeid. Een gemiddeld huis kostte het afgelopen kwartaal 228.000 euro. In totaal wisselden, volgens cijfers van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM), in die periode 36.783 huizen en appartementen van eigenaar.

Bij huizenhandel horen makelaars. Noodzakelijk is een makelaar niet, maar veel mensen kunnen niet om ze heen. Sinds 2001 is de titel `makelaar' niet meer beschermd, iedereen mag zich zo noemen. Toch heeft dit volgens de Vereniging Eigen Huis (VEH) niet geleid tot een toename van het aantal klachten.

Met de komst van huizensites op internet, zoals www.funda.nl, www.woonkrant.nl en www.vbo.nl, is een makelaar steeds minder nodig bij het zoeken naar een woning. Volgens de VEH besteden makelaars tegenwoordig dan ook ruim 80 procent van hun werktijd aan de verkoop van huizen. Op www.funda.nl, een site `powered by NVM', zijn op dit moment bijna 98.000 koopwoningen te vinden, zo'n 70 procent van de Nederlandse huizen die te koop staan. De eventuele verkoop van deze huizen loopt wel via een makelaar van de NVM.

Drie maanden geleden startte www.niksertussen.nl, een initiatief dat de meerwaarde van een makelaar in twijfel trekt. Op deze website, met ongeveer 1.700 woningen, kan iedereen zijn of haar huis te koop aanbieden zonder tussenpersoon.

Makelaar nemen

Een huis kopen of verkopen kost tijd. Door het zoeken van een huis of de onderhandelingen over de prijs uit te besteden aan een makelaar, houd je zelf tijd over.

Een makelaar kan als bemiddelaar handelen zonder de emoties die soms komen kijken bij het (ver-)kopen van een huis. Laat een makelaar potentiële kopers rondleiden. In onderhandelingen zal een makelaar emoties uitsluiten en zich zakelijk opstellen.

Er komt van alles kijken bij het verhandelen van een woning. Zoeken naar een geschikt huis of juist naar geïnteresseerde kopers, een bouwkundige inspectie, prijsonderhandelingen, een koopcontract: allemaal zaken waar een specialist door scholing en ervaring over beschikt. Hoewel makelaars niet al deze taken zelf uitvoeren, hebben zij wel een goed overzicht.

Wat mag een huis kosten? Wat moet het opbrengen? Verschillende factoren bepalen de prijs van een huis. Hoewel je zelf de laatste koopsom van een pand en de gemiddelde huizenprijs in een buurt kan opvragen bij het Kadaster, is daarmee de waarde nog niet bepaald. Ook de situatie op de huizenmarkt, bouwkundige aspecten en bijvoorbeeld veranderingen in de wijk waar de woning staat zijn van invloed op de waarde. Een goede makelaar houdt rekening met deze factoren.

Geen makelaar

Een makelaar werkt op basis van courtage. Deze courtage, de beloning die de makelaar voor zijn of haar diensten vraagt, bedraagt ongeveer 1,5 tot 2 procent van de waarde van het te verhandelen huis. Met een gemiddelde huizenprijs van 228.000 euro, betaal je een makelaar al snel 3.500 tot 4.500 euro.

Zeker aan de vraagkant is de afgelopen jaren veel veranderd op de woningmarkt. Door de komst van huizensites als www.funda.nl is het veel makkelijker een passend huis te vinden. De makelaar is in het zoekproces niet meer de enige informatiebron.

Een bouwkundige inspectie is vaak verstandig, meestal moet er een taxateur komen en een notaris, om de koopakte te tekenen, is zelfs verplicht. Ook sluiten de meeste mensen een hypotheek af op hun nieuwe huis. Over al deze zaken kunnen particuliere (ver-) kopers steeds meer informatie vinden, bijvoorbeeld via de websites van VEH of `niksertussen'. Wanneer je een makelaar inschakelt, bestaat bovendien de kans dat hij je een bevriende taxateur of hypotheekverstrekker aanraadt. Vaak niet de goedkoopste oplossing.

De meeste makelaars zijn aangesloten bij brancheverenigingen als NVM en LMV en hebben zich te houden aan een erecode. Toch verschijnen er soms berichten over malafide makelaars. Zo besteedde het televisieprogramma Kassa deze maand aandacht aan de zogeheten `stromanconstructie'. Hierbij verkoopt een makelaar een huis voor een lage prijs aan een derde partij, om het huis vervolgens weer van deze stroman over te nemen en uiteindelijk door te verkopen voor een hogere prijs.