Gemeente wist niet van brandgevaar

De gemeente Haarlemmermeer heeft nooit een rapport uit 2003 ontvangen over brandgevaar in het cellencomplex op Schiphol-Oost. Donderdag kwamen daar elf vreemdelingen om het leven. Na een eerdere waarschuwing had de gemeente al maatregelen geëist.

Dat blijkt uit een `feitenrelaas' dat de gemeente Haarlemmermeer gisteravond openbaar heeft gemaakt. Het gaat om een rapport van de commissie toezicht detentieplaatsen Koninklijke Marechaussee. Voorzitter J. Siepel concludeert daarin op basis van vijf bezoeken dat het cellencomplex op Schiphol-Oost brandgevaarlijk is. Het ontbreekt aan een ontruimingsplan en een centrale deurontgrendeling. Bovendien zijn tot september 2003 nooit brandoefeningen gehouden.

Het cellencomplex, blijkt uit het chronologisch feitenrelaas, kreeg de gemeentelijke gebruiksvergunning in 2003, de getroffen vleugel K beschikte daarover in november van dat jaar. Dat gebeurde, schrijft de gemeente, pas nadat was voldaan aan de extra brandveiligheidsvoorschriften van het Nederlandse Instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding. Een woordvoerder van het instituut twijfelde daar eerder deze week aan. Het instituut was door de gemeente ingeschakeld nadat er op 30 november 2002 brand was uitgebroken in het complex toen het nog in aanbouw was.

Ook blijkt dat het bewuste cellenblok volgens de laatste reguliere controles van de brandweer afgelopen september in orde was. Sinds de eerste brand op 30 november 2002 in het complex is de brandweer 32 keer uitgerukt voor ,,verschillende soorten meldingen''. Om wat voor incidenten het ging, schrijft de gemeente niet.

Naar aanleiding van de brand in Schiphol-Oost wil de SP Rotterdam van het stadsbestuur weten hoe het ervoor staat met de brandveiligheid van de twee detentieboten en het uitzetcentrum Zestienhoven in Rotterdam. Fractievoorzitter Theo Cornelissen zegt zich hierover zorgen te maken.

De politicus bracht recentelijk bezoeken aan de boten en het uitzetcentrum. ,,De honderden mensen op de boten zitten als ratten in de val als er brand uitbreekt.''

De vakbond Abvakabo constateert dat het veiligheidsrisico bij tijdelijke cellen hoger is dan dan bij normale gevangenissen. Dat komt omdat justitie op deze cellen minder bewakers inzet. Volgens de Abvakabo waren drie bewakers verantwoordelijk voor de bewaking van 43 gedetineerden.

Het staat vast dat in het cellencomplex van Schiphol-Oost tenminste elf illegale vreemdelingen door de brand zijn omgekomen. Daarnaast raakten vijftien mensen, hulpverleners en gedetineerden, gewond. Een persoon ligt nog in een ziekenhuis en is er slecht aan toe. Ook zoeken politie en marechaussee nog naar vijf voortvluchtige illegalen.

Ed van Thijn, burgemeester van Amsterdam ten tijde van de Bijlmerramp, pleitte er vanochtend in dagblad Trouw voor de illegale vreemdelingen die de brand van nabij hebben meegemaakt een verblijfsvergunning te geven. Zo'n generaal pardon maakt het eenvoudiger een namenlijst van slachtoffers op te stellen, en hun familie op te sporen, aldus Van Thijn. Hoogleraar vreemdelingenrecht Anton van Kalmthout steunt hem daarin.