De kinderuniversiteit

De Universiteit van Tilburg startte deze week met colleges voor kinderen. `Om een groter publiek te laten zien wat je doet als universiteit.'

ZE KLAPPEN de klaptafeltjes onnodig vaak in en weer uit. En ze begroeten klasgenoten alsof ze elkaar in geen jaren hebben gezien. Maar als de hoogleraar praat is het stil in de collegezaal. De enige beweging komt van bungelende gymschoentjes die de vloer net niet raken.

Een serie colleges voor basisschoolleerlingen. Volgens voorlichter Pieter Siebers van de Universiteit van Tilburg (UvT) is dat in Duitsland heel normaal. ``In Duitsland verzorgen alle universiteiten colleges voor kinderen.'' Of neem wereldsteden als Wenen en Rome. Ook daar volgen jonge kinderen college op de universiteit. Tilburg schaart zich nu ook in dit rijtje. Trots spreken ze van `de eerste Nederlandse Kinderuniversiteit'. Medewerkers bezochten eerder dit jaar Keulen en Bonn om te kijken hoe die universiteiten de kindercolleges organiseerden. En deze week startte Tilburg dan zelf met een serie van zes colleges voor kinderen van 9 tot 12 jaar. In de landelijke WetenWeek, waarin wetenschappers zich presenteren aan het grote publiek.

Zes maandagmiddagen komen 160 kinderen naar de Tilburgse universiteit. Ze krijgen college van hoogleraren in toga. Een hoogleraar milieueconomie vertelt over olifanten en de boeren in Afrika. Een antropoloog over de overeenkomsten tussen mens en aap. Een hoogleraar micro-economie praat over mobiel bellen en de winst van telefoonmaatschappijen, een hoogleraar strafrecht over slachtoffers en een hoogleraar jeugdliteratuur over kinderboeken. ``Een mooie manier om een groter publiek duidelijk te maken wat je doet als universiteit'', zegt Siebers. De belangstelling is groot. Binnen een week waren de colleges volgeboekt. In totaal hebben zich 2400 kinderen aangemeld. Al lag het initiatief vaak bij de ouders. Floris Clemens (11) uit Gilze-Rijen bijvoorbeeld had er geen enkele bemoeienis mee. ``Ik wist van niks. Mijn moeder heeft me opgegeven.'' Net zoals de moeder van Simon de Koning (10) uit Zierikzee. ``We hebben een IQ-test laten doen voor Simon. De psychologe die de test afnam zei dat hij behoefte heeft aan wat extra uitdaging naast de basisschool. Deze cyclus leek me zo'n extra uitdaging'', zegt Marja de Koning.

Alle 160 stoelen zijn bezet. Een moeder aait haar zoon nog even over zijn bol. ``Dag jongen, veel plezier hè.'' Ouders mogen meekijken, maar dan via een videoscherm in de collegezaal ernaast. ``Omdat het natuurlijk aardig is als je thuis verder kunt praten over het thema'', zegt Siebers. Evie Verschuur (9) en Erin Schut (9) uit Heerewaarden zijn er vanmiddag bij. Ze zijn zenuwachtig. Evie heeft gedroomd over dit eerste bezoek aan de universiteit. En het was een beetje een enge droom. Klasgenoot Erin heeft zich nare voorstellingen gemaakt van de hoogleraar.

Hoogleraar sociale en economische psychologie Marcel Zeelenberg ziet er ook wel indrukkenwekkend uit in zijn zwarte toga en baret. De elfjarige dochter van Tiny van Zon uit Tilburg wilde wel eens een professor van dichtbij zien. Daarom heeft ze zich meteen opgegeven toen ze op school hoorde van de collegereeks. Voor moeder Van Zon is het ook haar eerste bezoek aan een universiteit. ``Ik ben maar gewoon kok hoor.''

Voorin de zaal vertelt Zeelenberg over spijt. Hij legt uit waarom mensen spijt hebben en waarvan. Dat ouders meestal spijt hebben van de dingen die ze niet hebben gedaan: de opleiding die ze niet hebben afgemaakt, het beroep dat ze niet hebben gekozen, het afspraakje dat ze niet hebben gemaakt. En dat kinderen vooral spijt hebben van de dingen die ze wél hebben gedaan: het computerspelletje dat een miskoop bleek, een Pokémonkaart die ze beter niet hadden kunnen ruilen.

Zijn jonge publiek neemt actief deel aan het college. Met suggesties: ``Als je nou je bonnetje nog hebt, kun je het binnen 24 uur ruilen.'' En confrontaties: ``U zegt: bij twijfel moet je het gewoon doen. Maar als je nou voor het stoplicht staat, je twijfelt, maar je steekt toch over, dan word je misschien wel overreden.''

Na afloop halen Evie en Erin opgelucht adem. ``Ik had verwacht dat-ie veel strenger zou zijn. Maar ik vond hem heel aardig'', zegt Erin. ``Ik vond het leuk dat-ie zo veel lachte en dat we zelf ook wat mochten zeggen.''

Buiten de collegezaal staat Max Gruson (10) gebogen over het evaluatieformulier. ``Het leukst vond ik dat filmpje over de postcodeloterij waarin die jongen de loten omruilde. Omdat dat zo'n leuk voorbeeld is van iets waarvan je spijt hebt.'' Hardop leest hij verder. ``Wat vond je slecht aan het college?'' Hij legt zijn pen op tafel. ``Moeilijk hoor.'' Dan schrijft hij op: ``Dat je zelf niets kan doen. De hele tijd op je stoel moet blijven zitten.''

Wie vijf van de zes colleges volgt, krijgt na afloop een diploma. Max glundert bij het vooruitzicht. ``Dat laat ik dan aan mijn neefje zien die op de middelbare school zit. En dan zeg ik: ík ben al op de universiteit geweest.''