Blij met een handtekening in zijn rug

Zeven maanden na zijn hernia- operatie hoopt zwemkampioen Pieter van den Hoogenband (27) binnenkort zijn rentree te maken bij de US Open in Auburn. ,,Piet is veel flexibeler dan voorheen.''

Versuft lag hij in bed, en op de tv zag hij hoe zijn favoriete voetbalclub PSV de Italiaanse kampioen AC Milan met de rug tegen de muur zette. ,,Het stond 2-0 en ik dacht: dat kan niet waar zijn, het zal de morfinepijp wel zijn.''

Zijn gezichtsvermogen bedroog hem niet, al werd PSV op die bewuste 4de mei uiteindelijk uitgeschakeld in de halve finales van de Champions League. Pieter van den Hoogenband daarentegen had eerder die dag een overwinning behaald: zijn herniaoperatie was geslaagd. Met dank aan neurochirurg Wilco Peul van ziekenhuis Haaglanden, die zijn patiënt bij het afscheid nog wel even verzocht om een handtekening voor zoonlief. ,,Terwijl ik die man wel om zijn hals wilde vliegen, zó blij was ik met zijn handtekening in mijn rug.''

Bijna zes maanden later benadrukt de drievoudig olympisch kampioen vooral de voordelen van zijn inactieve periode, terwijl hij comfortabel achterover leunt in zijn leesstoel in zijn Belgische villa. ,,Zwemmen is een zware sport: dagelijks ruim vier uur beulen in het water. Die revalidatie dwong me in de spiegel te kijken. Wil ik dit nog wel? Brandt het heilige vuur nog? Het antwoord bleek onvoorwaardelijk `ja' te zijn. Ik wil dit nog, ik ben nog niet verzadigd.''

Niettemin overheerst het besef dat hij langs de rand van de afgrond is gewandeld. ,,Toen Peul in april de foto's zag, liet hij er geen misverstand over bestaan: als iemand bijvoorbeeld op m'n rug was gesprongen, had ik acuut een klapvoet opgelopen en was het over en uit geweest met mijn sportcarrière. Een hernia dient doorgaans `conservatief' behandeld te worden, maar in mijn geval een atleet die het uiterste van zijn lichaam vergt moest er juist `progessief' opgetreden worden. Met alle risico's vandien.''

Amper twee weken na de anderhalf uur durende ingreep lag het boegbeeld van de Nederlandse zwemsport alweer in het water. ,,Ik wilde graag, en Peul gaf me het groene licht. Maar het was peddelen, meer niet. Ik was een vaatdoek. Tien kniebuigingen op het droge en ik was uitgeblust. Zelf hield ik de deur naar de wereldkampioenschappen nog op een kiertje, een beetje tegen beter weten in, maar Peul zei al snel dat ik dat toernooi uit mijn hoofd moest zetten.''

En zo volgde de 27-jarige Brabander het toernooi in Montréal noogedwongen vanuit zijn luie stoel. ,,Ik heb niet alles gezien; de tv-uitzendingen begonnen om twaalf uur 's nachts en mijn nachtrust is heilig. Maar voor de 100 vrij ben ik opgebleven. Vooraf was ik ervan overtuigd dat die [Zuid-Afrikaan Roland] Schoeman mijn wereldrecord (47.84, red.) zou verbeteren, maar uiteindelijk bleek hij toch weer `de man van 75 meter'. Maar dat [de Italian Filippo] Magnini won, kwam voor mij als een verrassing.'' Helemaal afwezig was Van den Hoogenband niet, grijnst hij. ,,Die meebewegende, denkbeeldige lijn symboliseerde mijn wereldrecord, dus welbeschouwd lag ik daar ook in het water.''

Over de magere prestaties van de Nederlandse ploeg in Montréal houdt hij ,,wijselijk'' zijn mond. ,,Ik kan, zoals in het verleden, allerlei goedbedoelde dingen gaan roepen, maar als anderen de volwassenheid missen om die woorden op hun juiste waarde te taxeren, dan heeft dat geen zin. Nee, vul het maar lekker zelf in, ik heb wel wat beters te doen.''

Steun kreeg hij tijdens zijn revalidatie van zijn vaste trainingsmaat Gijs Damen en fysiotherapeut Jan Herber uit Utrecht. ,,Die twee ben ik wel een bloemetje verschuldigd.'' Morele steun ontving hij verder van voormalig wereld- en olympisch kampioen Michael Klim, de brekebeen uit Australië die de laatste vijf jaar meer dan eens in de lappenmand zat. ,,Hij hield me voor vooral veel te wandelen. Be amazed how quick the body can recover, zei hij.''

Dat mag zo zijn, maar starten en keren, toch al niet zijn specialiteit, kan Van den Hoogenband pas weer sinds kort. ,,Een van mijn talenten is dat ik goed `trainbaar' ben, en dat is ook wel gebleken. Maar voorover buigen kon ik lange tijd niet, al had ik het gewild. Mijn eerste keerpunt heb ik vorige maand gemaakt tijdens ons trainingskamp op Cyprus. Ik spaar mezelf niet, en ook Jacco (coach Verhaeren, red.) ontziet me niet, maar ik moet wel op m'n hoede blijven. Daarom heb ik mijn vijf hoofdsponsors gevraagd om begrip en zo min mogelijk plichtplegingen, en mijd ik de EK kortebaan van begin december. Dat circus van draaien en keren laat ik graag aan me voorbij gaan.''

In plaats van het toernooi in Triëst hoopt Van den Hoogenband over ruim een maand, bij de US Open in Auburn (1 tot en met 3 december), zijn rentree te maken. VdH bewaart goede herinneringen aan het 50-meterbassin in Alabama. Tien jaar geleden verbaasde hij vriend en vijand in het James E. Martin Aquatics Center door als relatief onbekende tiener internationale toptijden neer te zetten. ,,Dat toernooi is zo'n beetje de springplank van mijn carrière geweest. Het heeft wel wat, om uitgerekend dáár de herstart te maken van wat mijn laatste kunstje (Spelen in Peking 2008, red.) moet worden.''

Verhaeren is tevreden over het herstel van zijn pupil. ,,Ik ben vooral getroffen door zijn enorme gedrevenheid. Na de Spelen van Athene had hij niet de discipline van een olympisch kampioen. Het voordeel van die revalidatie is bovendien dat Pieter krachtiger en flexibiler is geworden. Doordat hij niet alle bewegingen kon maken, heeft hij veel aandacht kunnen besteden aan datgene wat hij wél kon. Hij was gedwongen zijn lichaam goed te verzorgen, en we hebben de periode benut om zijn vlinderbeenslag te verbeteren. Ik wil niet te vroeg juichen, want we praten hier niet over een griepje, maar toch: hij lijkt er sterker uit te komen.''