Betrapt!

Ken uzelf. U hoort het woord fraude en u denkt aan?

Topmanagers?

Uitkeringstrekkers?

Zwartwerkers?

Collega's met een clandestiene spaarrekening in Luxemburg?

Eerst de topmanagers. Bijna 40 procent van de faillissementen van grote Europese ondernemingen is het gevolg van fraude, fraude die doorgaans door topmanagers wordt uitgevoerd, zo bleek afgelopen week uit onderzoek van de Universiteit van Maastricht en de Rotterdamse Erasmus. Zij hielden zestig faillissementen van de afgelopen jaren tegen het licht.

Maar ook `gewone' ondernemers weten van wanten. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kwam deze week met de uitkomsten van zijn tweejaarlijkse onderzoek naar faillissementen. De onbetaald achtergebleven schuld bij bedrijfsdebacles die in 2004 zijn beëindigd, is gestegen van 61 miljoen euro (2002) naar 167 miljoen euro vorig jaar.

Fraude in de sociale zekerheid kost nog net wat meer. Eerder deze maand meldde het ministerie van Sociale Zaken een totaalbedrag van 200 miljoen euro in 2004, 10 miljoen euro meer dan het jaar ervoor. Bijna de helft daarvan is opgespoord door de Sociale Verzekeringsbank en betreft fraude met AOW, kinderbijslag en nabestaandenuitkeringen.

Dan het financiële vermogen dat Nederlanders in het buitenland hebben (gestald), maar niet aan de fiscus opgeven. Spaargeld, beleggingen, huizen, dat soort bezittingen. De opbrengst van de heffingen op het achterhaalde vermogen voor 2004 raamt de FIOD-ECD op 100 miljoen euro.

Nog meer fraudenieuws deze week. Het ministerie van Volkshuisvesting ontkende dat bij de overgang van de uitvoering van de huursubsidie naar de belastingdienst 42.000 dossiers uit het systeem kwamen die onterecht subsidie hadden gehad. Dat laat onverlet dat de wel ontdekte fraude met huursubsidie de afgelopen jaren een ware groeisector blijkt te zijn: vier ton in 2002, 1,1 miljoen euro in 2003, 1,35 miljoen euro vorig jaar. En dan zijn de controles tot nu toe nogal beperkt geweest. Managers in het bedrijfsleven zouden zeggen: laaghangend fruit dat geplukt kan worden.

Al deze bedragen verbleken echter bij twee schattingen. Beleggers worden jaarlijks ongeveer voor een miljard euro getild door aanbieders van malafide beleggingen, schatte financiële waakhond AFM eerder dit jaar. En de verzekeraars vermoeden dat zij jaarlijks voor 938 miljoen euro worden opgelicht.

Door wie? Ook door mensen die bij fraude aan andere dingen denken dan hun op het strand verloren, unieke en prijzige Ray-Ban.