`Bern gaf hulp bij atoomprogramma'

Zwitserland heeft in de jaren tachtig een belangrijke rol gespeeld in de uitbreiding van het nucleaire wapenarsenaal van Zuid-Afrika. Volgens een deze week in Bern gepresenteerd rapport heeft het neutrale Zwitserland indirect de bouw van een Zuid-Afrikaanse atoombom gesteund.

,,De Zwitserse industrie heeft het wapenembargo dat de Verenigde Naties tegen Zuid-Afrika instelde, op grote schaal weten te omzeilen'', zo staat in het rapport. ,,De autoriteiten waren van de vele illegale en halflegale zaken op de hoogte'', schrijft historicus Peter Hug in het onderzoek dat in opdracht van de Zwitserse regering is uitgevoerd.

Hug, verbonden aan het Schweizerischer Nationalfonds zur Förderung der wissenschaftlichen Forschung, is een van de samenstellers van het onderzoek. Zuid-Afrika werd in de jaren tachtig internationaal geboycot vanwege de apartheid in dat land, de door de blanke overheid opgelegde scheiding tussen verschillende rassen.

,,Zwitserland was op verschillende manieren een steunpilaar voor de apartheidspolitiek'', zei Hug tegen persbureau AP. Volgens de onderzoeker waren een handvol bedrijven en een onderzoeksinstituut van de overheid betrokken bij het atoomprogramma van Zuid-Afrika.

De Zwitserse regering gaf in 2000 opdracht tot het onderzoek dat in totaal ruim een miljoen euro kostte. De regering wilde ,,een wetenschappelijke basis voor een oordeel over de Zwitserse Zuid-Afrika-politiek''. De onderzoekers kregen toegang tot archieven van de overheid.

Dat Zwitserland zich afzijdig hield van de internationale sancties tegen Zuid-Afrika heeft het regime in Kaapstad weliswaar gesteund, maar dat heeft er volgens de samenstellers van het rapport niet toe geleid dat het apartheidsregime langer aan de macht was.

Zuid-Afrika staakte in 1994 vrijwillig het kernprogramma dat het sinds de jaren zeventig had ontwikkeld. De zes kernwapens die waren gebouwd werden onder internationaal toezicht vernietigd.