Belangenconflict dreigt bij Parmalat

De voorstellen om Parmalat in tweeën te delen zijn niet van iedere logica gespeend. Maar het Italiaanse zuivelconcern moet ervoor zorgen dat een eventuele opsplitsing alle aandeelhouders ten goede komt. En dat betekent dat het mogelijke belangenconflict van de grootste aandeelhouders van Parmalat onder ogen moet worden gezien.

In gerechtelijke procedures eist Parmalat van een aantal banken grote bedragen en diezelfde banken zijn de grootste beleggers in het concern.

Het mogelijke belangenconflict is zonneklaar. Parmalat is zo'n 4,3 miljard euro waard, inclusief ongeveer 400 miljoen euro aan schulden. Van dat bedrag zit 2,7 miljard in de werkmaatschappij en 1,6 miljard in de rechtszaken. De banken hebben ongeveer een kwart van het Italiaanse bedrijf in handen gekregen toen een deel van de schulden werd omgezet in aandelen.

Stel dat de banken hun Parmalat-aandelen zouden verkopen. Tegen de huidige koers zouden ze net iets minder dan 1 miljard euro voor hun belang van 25 procent krijgen. Maar als de markt de waarde van de rechtszaken goed heeft ingeschat, zouden ze 100 procent van 1,6 miljard euro moeten betalen, zodat ze een verlies van 600 miljoen euro lijden.

Deze asymmetrie verschaft de banken een krachtig motief om de waarde van de rechtszaken omlaag te drukken. Als de rechtszaken slechts 800 miljoen euro opleveren in plaats van 1,6 miljard, zou de marktwaarde van Parmalat naar 3,1 miljard euro dalen. Als de banken in dat geval hun belang zouden verkopen, zouden ze grofweg quitte spelen na de volledige kosten van de rechtszaken te hebben voldaan.

Dat zou de reden kunnen zijn dat de banken hun aandelen vasthouden. Normaal gesproken verkopen ze die zodra de schulden van een bedrijf in aandelen zijn omgezet, omdat ze gewoonlijk liever geen effecten met een sterk fluctuerende waarde bezitten.

Een groep hedge funds onder aanvoering van zakenbank Lehman Brothers steunt de herverkiezing van Enrico Bondi, Parmalats huidige curator. Als de rechtszaken worden afgesplitst in een aparte entiteit en de aandelen daarvan worden verdeeld onder Parmalats huidige aandeelhouders, bestaat het risico dat de invloed van de banken toeneemt.

Uiteraard hebben de plannen om Parmalats rechtszaken los te koppelen van de werkmaatschappij enige aantrekkingskracht. De rechtszaken maken de aandelenkoers immers nog onvoorspelbaarder dan hij al is.

Sinds de herintroductie van Parmalat op de beurs is de koers met 20 procent gedaald. Het afsplitsen van de rechtszaken zou ook een fusie van Parmalat met een ander bedrijf vergemakkelijken, mocht dat wenselijk zijn. Maar bij iedere poging de rechtszaken los te koppelen is het van essentieel belang het ondernemingsbestuur goed te regelen.

De nieuwe entiteit zou op zijn minst Parmalats bedrijfsstructuur moeten weerspiegelen. Een meerderheid van de commissarissen zou onafhankelijk moeten zijn. De banken zouden niet moeten kunnen stemmen als het over de rechtszaken gaat. Degene die de entiteit zou besturen, zou bovendien krachtig moeten worden gestimuleerd om de rechtszaken tot een succes te maken wellicht door middel van een substantiële hoeveelheid aandelenopties.