Zonder onderzoek kan Kamer niets

De Kamer stelde zich gisteren terughoudend op in het spoeddebat met Donner over de brand op Schiphol. Eerst moeten de feiten op tafel komen.

,,Soms moet je even stil zijn, ook in het parlement.'' VVD-woordvoerder Visser verwoordde gisteren tijdens een spoeddebat over de brand in het detentiecentrum op Schiphol de terughoudendheid van alle fracties in het overleg met minister Donner (Justitie, CDA). De spreektijden waren ongebruikelijk kort, de meeste fractiewoordvoerders gebruikten de hun toebedeelde tijd vooral om hun medeleven uit te spreken met de directbetrokkenen bij de brand.

Als er al kritiek te leveren was op Donner, gold dat gisteravond zijn vermeende uitspraak tijdens een persconferentie eerder op de dag dat er na het uitbreken van de brand `adequaat' zou zijn opgetreden. ,,Als er elf doden vallen, dan is er per definitie niet adequaat gehandeld. Dat kan niet. Dat is onaanvaardbaar'', aldus D66-woordvoerder Van der Laan. ,,Dat de reactie adequaat was, kan volgens ons pas blijken na het horen van alle betrokkenen en het doen van grondig onderzoek'', zei PvdA-woordvoerder Straub.

GroenLinks-woordvoerder Vos, initiatiefneemster van het spoeddebat, vroeg aan Donner opheldering over het ontbreken van een systeem waardoor deuren in geval van calamiteit elektronisch kunnen worden ontgrendeld. Dat moest nu handmatig, per celdeur gebeuren. ,,In hoeverre heeft dit bijgedragen aan vertragingen bij het redden van mensen? Is het ontbreken van een elektronisch ontgrendelingsysteem gebruikelijk in detentie-inrichtingen? '', vroeg Vos. GroenLinks wil verder dat in het onderzoek niet alleen slachtoffers, gedetineerden en beveiligers gehoord worden, maar ook belangenorganisaties van gedetineerden.

,,De Kamer staat op dit moment machteloos'', drukte CDA-woordvoerder Jager zich uit. ,,Je kunt je afvragen wat wij kunnen toevoegen aan hetgeen nu door deskundigen wordt onderzocht. Nu de onafhankelijke Onderzoeksraad voor veiligheid onderzoek doet, is het niet aan de Kamer om op dit onderzoek enige invloed uit te oefenen.''

Donner bestreed dat hij gezegd zou hebben dat de hulpverlening `adequaat' verlopen zou zijn. Daar had hij zelfs de band van de persconferentie voor terugbeluisterd. ,,Ik geloof dat minister Verdonk dat woord heeft gebruikt in een iets andere context, maar niet met de intentie om een eindoordeel te geven'', aldus Donner.

Donner zegde de Tweede Kamer een breed en onafhankelijk onderzoek toe naar de gebeurtenissen. Gisteren is gestart met technisch onderzoek door de recherche en brandweer. Geen strafrechtelijk onderzoek, maar onderzoek dat standaard na dergelijke gebeurtenissen plaatsvindt. Volgens Donner kan dat onderzoek wel uitwijzen dat strafrechtelijk onderzoek moet volgen.

Het onafhankelijke onderzoek vindt plaats onder verantwoordelijkheid van de Onderzoeksraad voor veiligheid. Donner wil zo voorkomen dat er ,,allerlei inspectiediensten'' van departementen klaar staan om zelfstandig onderzoek te doen. ,,Ik weet dat de Onderzoeksraad zelf vertegenwoordigers van de verschillende inspectiediensten en andere diensten, die eventueel op dit terrein onderzoek zouden moeten doen, bijeenroept om te komen tot afstemming op dit terrein'', aldus Donner. Als de Onderzoeksraad klaar is, debateert de Kamer verder.