Kylián plaagt koningin met haar hoeden

Drie jubilea op één avond: koningin Beatrix regeert vijfentwintig jaar, choreograaf Jirí Kylián en het Nederlands Dans Theater zijn al dertig jaar min of meer synoniem en het Holland Dance Festival fleurt Den Haag voor de tiende keer sinds 1987 op. Het feest werd gisteravond in `besloten' kring gevierd, in aanwezigheid van de koningin, prinsen Willem-Alexander en Friso en hun echtgenotes, prinsessen Máxima en Mabel. Net als de ministers werden ze getrakteerd op een avondje Kylián (Celebrating Kylián) en, wat de koningin niet wist: de nieuwe choreografie Chapeau was een speciaal cadeau voor haar van het NDT en de gemeente Den Haag.

Tijdens staatsbezoeken reist het Nederlands Dans Theater de vorstin vaak achterna, met optredens die het cultureel cadeau voor het bezochte land vormen. Het koningshuis en het NDT zijn dus al jaren gerespecteerde vrienden. En vrienden geef je cadeaus die best een beetje plagerig mogen zijn.

Chapeau draait, zoals de titel al doet vermoeden, om het (koninklijk) fenomeen hoed. De zestien jonge dansers van NDT II zijn uitgedost in zwierige gouden rokken met fleurige hoofddeksels. De hoeden zijn exacte kopieën van exemplaren die de koningin in haar bezit heeft. Jirí Kylián steekt er op lichtvoetige wijze de draak mee, door allerlei visuele grappen uit te halen achter gouden schermen waarachter dansers of hoeden verstopt zijn.

Het is een opvallende keuze, want je zou bij een jubileum een serieus en kunstig Kylián-stuk verwachten. Het tegendeel is het geval: Chapeau is een uitsmijter waarin met alle clichés uit de musicalwereld of de Folie Bergère kluchtig omgegaan wordt. De `madame' van de dansers is Kyliáns vrouw en muze Sabine Kupferberg, die met haar grote waaier het tableau de la troupe regeert en lekker vet playbackt op funkmuziek van Prince. Chapeau swingt en zingt, grapt en grolt. Weg met de ernst, geniet en feest, lijkt Kylián met dit cadeautje en eerbetoon aan de koningin (chapeau!) te willen zeggen. Het gelegenheidswerk zal niet op het repertoire van het NDT komen en alleen tijdens de huidige tournee van de groep te zien zijn.

Het serieuzere werk van Kylián (Praag, 1947) komt terug in de reprises Indigo Rose uit 1998 en 27'52'' uit 2002. Het is geen voor de hand liggende keuze uit de totaal zestig werken die de overal ter wereld op handen gedragen choreograaf in dertig jaar maakte. Je zou eerder een `greatest hits' verwachten, terwijl deze twee stukken uit een relatief sombere periode in het werk van Kylián stammen. Maar de zwaarte aan het eind van 27'52'' is wel weer heerlijk poëtisch.

Celebrating Kylián was in alle opzichten een eigengereid jubileumfeest. Dat Jirí Kylián zijn eerste freelance werk al 32 jaar geleden voor het NDT maakte, is maar een detail. Het gaat om de Praagse, Haagse en koninklijke liefde voor de dans, en dan zit je bij het Nederlands Dans Theater altijd goed. De jonge dansers lijken met elke generatie virtuozer te worden, met Iván Perez als uitschieter.

Het keurmerkstempel van directeur Samuel Wuersten van het Holland Dance Festival, dat nog duurt tot en met 13 november, is gezet. Of zoals zijn thema luidt: `dance approved'.

Holland Dance Festival: Nederlands Dans Theater II, `Celebrating Kylián'. Gezien: 27/10 Lucent Den Haag. Aldaar t/m 29/10. Tournee t/m 30/11. Inl. www.hollanddancefestival.com of (070)3561176.