Briljante autist op zoek naar Amerika

Als een overmoedig kind dat vandaag nog naar China wil fietsen, heeft de Amerikaan Sufjan Stevens besloten dat hij 52 cd's wil wijden aan elke van de 52 Verenigde Staten (die twee extra staan voor Puerto Rico en Irak, luidt een onofficiële verklaring). Stevens begon twee jaar geleden met zijn thuisstaat Michigan, nam een pauze voor het niet aan geografische beperkingen gebonden Seven Swans en passeerde onlangs de staatsgrens voor het tweede deel in zijn reeks Come On Feel The Illinoise. In dit tempo heeft hij voor de overige vijftig staten nog honderd jaar nodig.

Sufjan is een fantast, een autist, een zot die zich maandenlang verdiept in de geografie en de toeristische infrastructuur van een staat en daar dan geloofwaardige liedjes over maakt. Hij hoort orkestarrangementen in zijn hoofd en voert die uit met muzikanten die zich laten meevoeren in zijn droom, als een Van Dyke Parks van zijn generatie. Sufjan Stevens wordt gedreven door liefde voor de Amerikaanse muziektraditie en geeft daar een eigen draai aan. Zijn muziek is die van de verbeelding, ongeveer zoals Brian Wilson zijn Smile-album voor ogen moet hebben gezien.

De naïeve sfeer wordt op het podium gesymboliseerd door de cheerleader-outfits waarin Sufjan zijn bandleden laat rondhupsen. Amerikaanse highschool-chants en marsmuziek mengt hij met introverte liedjes en folkdeunen gespeeld op banjo. De band heet hier `Illinoisemakers'. Vergevorderde blazersarrangementen worden afgewisseld met zoete liedjes, tingeltjes op de xylofoon met bombastische zangkoren en eenzame mijmeringen achter de piano met uitbundige dansjes.

Stevens' simpele liedjes vol samenzang lijken een zoektocht naar een ongecompliceerd, verloren gegaan Amerika. De vluchtigheid van de muziek blijkt als Sufjan aankondigt dat dit het laatste optreden was van de Illinoisemakers, en dat hij verder moet met zijn statenreeks. De briljante dromenjager woont nu in New York, een heel eind fietsen van Michigan.

Concert: Sufjan Stevens. Gehoord: 27/10 Paradiso, Amsterdam.