Het nut van uw griepvaccin

De influenzavaccinfabriek in Weesp werkt op volle toeren. Met bebroede kippeneieren en hondenniercellen.

De meeste mensen die een griepprik nodig hebben, hebben hem voor dit jaar weer binnen. De meeste huisartsen openden hun deuren de afgelopen weken al een paar keer voor een apart griepprikinloopspreekuur. Toch staan de opgeroepen patiënten niet zelden in de rij, tot buiten op de stoep. Ruim 3 miljoen Nederlanders laten zich inenten tegen de jaarlijkse griep. Zij behoren tot de 4 miljoen risicopatiënten die Nederland telt: vooral 65-plussers, chronische hart-, long- en nierpatiënten en bewoners van instellingen. Deze griepprikactie kost de AWBZ (waar iedereen premie voor betaalt) jaarlijks ongeveer 35 miljoen euro. Wie niet tot de risicogroep behoort en tóch een griepprik wil, moet hem zelf betalen.

De wachttijden bij dit spreekuur zijn beperkt, veel gesproken wordt er niet op zo'n griepprik- spreekuur. Hoewel er dit jaar toch meer te vragen was dan vorige jaren. De belangrijkste kwestie: beschermt deze griepprik ook tegen het vogelgriepvirus dat de trekvogels uit het oosten op het ogenblik naar Europa overvliegen?

Nee.

De mensengriep en de vogelgriep zijn allemaal het gevolg van influenzavirussen. Toch beschermt de griepprik die nu geprikt is niet tegen de vogelgriep, maar alleen tegen de nu onder mensen heersende H1N1- en H3N2-virussen. Het vogelgriepvirus is van het type H5N1. De nummering van H en N is gebaseerd op gescheiden afweerreacties. De met een vaccin opgewekte afweer tegen H3N2 en H1N1 beschermt dus niet tegen H5N1. Aan die `gewone' H3N2- en H1N1-virussen sterven tijdens een mild griepjaar in Nederland toch nog wel duizend mensen. Zoveel zijn er op de hele wereld nog niet door H5N1 omgekomen.

Een vaccin tegen dat H5N1 bestaat nog niet, vooral omdat het H5N1-virus nog moet muteren tot een virus dat mensen ziek maakt. Daar heeft het de afgelopen twee jaar in Zuid-Oost-Azië ruim de gelegenheid voor gehad, maar het is nog niet gebeurd. Als de vogelpest op mensen overslaat duurt het drie of vier maanden voor een echt vaccin massaal beschikbaar is.

Solvay – de vier na grootste influenzavaccinfabrikant ter wereld – maakt influenzavaccin in haar fabriek in Weesp. En daar bestaat nu dubbele capaciteit, want een moderne nieuwe fabriek draait dit jaar op proef. In de oude fabriek groeit het vaccin in bebroede kippeneieren (voor 1 injectiespuit met vaccin is 1 ei nodig). In de nieuwe opzet groeit het virus in een voortgekweekte cellijn van hondenniercellen.

Solvay heeft een contract met Noorwegen, maakte het vorig jaar bekend, om in geval van een vogelgriepuitbraak onder mensen snel vaccin te leveren. Of zo'n contract er ook is met Nederland, wil Solvay niet zeggen. Zou Balkenende export van vaccin uit Weesp toestaan als Nederland onbeschermd achterblijft?