Advocaten twijfelden al aan veiligheid cellencomplex Schiphol

Het Justitieel Complex Schiphol in Oude Meer bestaat uit een rechtbank, een arrondissementsparket, een kantoor van de Koninklijke Marechaussee en een cellencomplex. Op het moment van de brand waren volgens een schatting van justitie ongeveer 300 mensen in het gebouw aanwezig: gedetineerden en bewakers.

Regelmatige bezoekers van het complex hebben twijfels over de veiligheid van het gebouw. ,,Snel uit de grond gestampt'' typeert vreemdelingenadvocaat M. Leijen van de Vereniging Asieladvocaten en -juristen Nederland (VAJN) het justitiegebouw.

,,Een prefab-gebouw, van kunststof materialen met smalle gangetjes'' zegt Jolan van den Broek van Vluchtelingenwerk. De veiligheid van gedetineerde asielzoekers en illegalen is een onderwerp dat advocaten en hulpverleningsinstanties al langer zorgen baart. ,,De cellen zijn niet geschikt om mensen lange tijd vast te houden'', zegt Leijen. Toch zitten uitgeprocedeerde asielzoekers, criminele illegalen of vluchtelingen soms ,,enkele maanden'' te wachten op uitzetting, aldus de raadsman: ,,Veiligheid van gedetineerden lijkt ondergeschikt aan het strenge uitzettingsbeleid.'' Leijen en Van den Broek zeggen het onderzoek naar de brandveiligheid van het cellencomplex dan ook met belangstelling te zullen volgen.

Het nieuwbouwcomplex, op twee kilometer afstand van de luchthaven, is in 2002 gebouwd naar aanleiding van het Plan van aanpak drugssmokkel Schiphol. In april 2003 werd het pand officieel in gebruik genomen. In het cellencomplex brak vlak na de bouw, in november 2002, ook brand uit. De cellen waren toen nog leeg. Toen werd vermoed dat het vuur was aangestoken.

De uitbreiding van cellen bij de luchthaven was in de eerste plaats bedoeld voor het stijgend aantal drugskoeriers. Daarnaast biedt het cellencomplex ruimte aan vreemdelingen die de toegang tot Nederland is geweigerd. In afwachting van hun uitzetting worden zij gedetineerd. Ook mensen die op Schiphol worden aangehouden, kunnen na voorgeleiding voor de rechter-commissaris vastgezet worden in het cellencomplex. Het parket van het Openbaar Ministerie en de rechtbank bevinden zich in hetzelfde gebouw. Het zijn dependances van het arrondissement Haarlem. Het cellencomplex valt onder beheer van de Rijksgebouwendienst, dat onderdeel is van VROM. Voor het gebruik is de Dienst Justitiële Inrichtingen verantwoordelijk.

Volgens het persbericht bij de opening van het complex in Oude Meer heeft het een maximumcapaciteit van 222 personen. Er zijn 48 cellen voor drugskoeriers (96 plaatsen), 48 politiecellen (72 plaatsen), 22 cellen voor vreemdelingen (44 plaatsen) en 10 extra cellen, de meeste gedetineerden zitten met zijn tweeën op één cel. De marechaussee beschikt ook nog steeds over een aantal cellen op de luchthaven zelf.