Strijd op weg en in rechtszaal

De directeuren van de ANWB en Route Mobiel zijn het op slechts één punt eens: de strijd op hun markt voor pechhulpverlening zal feller worden.

Route Mobiel betrad in september vorig jaar de Nederlandse markt voor hulpverlening aan automobilisten met pech onderweg. Een markt waarop de ANWB tot dan toe vrijwel het alleenrecht had. Sindsdien liggen directeur Guido van Woerkom van de ANWB en Michiel Muller van Route Mobiel met elkaar in de clinch. Meteen al in november tikte staatssecretaris Van Gennip (Economische Zaken, CDA) de ANWB op de vingers vanwege `oneerlijke handelspraktijken' na klachten daarover van Route Mobiel. De ANWB, die pechhulp verleent via de Wegenwacht, zou medewerkers hebben geïnstrueerd om consumenten verkeerd in te lichten over de nieuwkomer.

Sinds juli van dit jaar loopt een bodemprocedure waarin de ANWB stopzetting eist van `misleidende' prijsvergelijkingen door Route Mobiel. Uitspraak wordt niet voor het einde van dit jaar verwacht. En maandag stelde de rechtbank in Amsterdam Route Mobiel in het ongelijk in een kort geding dat het bedrijf had aangespannen tegen de ANWB, met min of meer dezelfde eis: stoppen met het verspreiden van `onjuiste informatie'. De verliezer heeft al aangekondigd in hoger beroep te gaan.

De strijd in de rechtszaal weerspiegelt de toenemende concurrentiestrijd op de weg. Guido van Woerkom meent dat Route Mobiel het kort geding vooral is begonnen vanwege de media-aandacht die het genereert, Michiel Muller zegt de bodemprocedure van de ANWB te beschouwen als teken van nervositeit bij ,,Goliath'' over de komst van ,,David'' - Route Mobiel. Volgens Van Woerkom zoekt Route Mobiel juist nu de aandacht, omdat op 15 november de ANWB (stilzwijgend) het lidmaatschap van 4,1 miljoen klanten verlengt. Door nu rumoer te veroorzaken, zou Route Mobiel potentiële overstappers wakker willen schudden. Reden ook waarom de nieuwkomer momenteel met enorme, gele billboards langs de snelwegen adverteert met `15 november', aldus van Woerkom. Muller ontkent niet dat sprake is van een reclamestrategie, maar hij zegt dat Route Mobiel in het belang van de klant opereert: ,,Na de vijftiende gaat de markt voor een jaar op slot. De consument heeft het recht om voor die tijd op alternatieven voor de Wegenwacht te worden gewezen.'' Hij meent dat de ANWB probeert ,,met alle kanalen waarover het beschikt, ons te dwarsbomen''.

Feit is dat de ANWB vorig jaar een recordaantal leden van 114.000 zag vertrekken. Route Mobiel claimt daarvan meer dan de helft (65.000) te hebben overgenomen. De ANWB houdt het op minder dan een kwart. Route Mobiel verklaart nu 140.000 klanten te hebben, waarvan 80.000 afkomstig van de ANWB. Niettemin, zegt van Woerkom, is het ,,toeval'' dat de ANWB in september bekendmaakte de komende drie jaar 600 tot 800 banen te zullen schrappen, waarvan 300 tot 500 bij de afdeling Hulpverlening (waar de 1.100 Wegenwachters onder vallen). De inkrimping zou te maken hebben met de matig presterende economie van de afgelopen jaren.

De ontslagen zouden ook los staan van de kwestie rondom de dubbeldekkingen die De Telegraaf in dezelfde maand aan het licht bracht. Uit een uitgelekte nota bleek dat de ANWB als sinds 2000 410.000 Wegenwacht-leden bewust niet op de hoogte bracht van het feit dat zij ook pechhulppremie betaalden bij hun autodealer of leasemaatschappij, en dus dubbele kosten maakten. ,,Te ingewikkeld'' noemde Van Woerkom uitleg daarover aan leden; bovendien zouden veel mensen uit zekerheid liever te veel dekking hebben dan te weinig. En afgezien daarvan was dubbeldekking een verantwoordelijkheid van de klant en niet van de ANWB, zei Van Woerkom.

De kleine concurrent Route Mobiel meent dat de ANWB klanten misleidt: veel autodealers en leasemaatschappijen zouden hun pechhulp uitbesteden aan de ANWB, waardoor de 410.000 ANWB-leden niet alleen dubbel betalen, maar de ANWB vaak ook tweemaal het geld van leden opstrijkt. De ANWB stelt dat het geen zicht heeft op de dubbeldekkingen, omdat het bedrijf niet over de kentekennummers van zijn klanten beschikt en auto's dus niet kan `matchen' met die van dealers of leasemaatschappijen. Het bedrag dat de dubbeldekkingen naar schatting opleveren - 25 miljoen euro per jaar - overstijgt de winst die de ANWB vorig jaar boekte (18 miljoen euro).

Bij de strijd tussen ANWB en Route Mobiel zou de consument bijna vergeten dat er al langer concurrentie in de pechhulpverlening bestaat dan sinds de komst van Route Mobiel, zegt een woordvoerder van de branchevereniging voor autobedrijven Bovag. ,,Ver voor het huidige rumoer waren er al veel aanbieders van pechhulp. Dat zijn verzekeraars en leasemaatschappijen die pechhulp inkopen bij sleep- en reparatiebedrijven. Voor het publiek bestaat pas sinds de komst van Route Mobiel het beeld dat er zoiets als concurrentie bestaat.''

Wel nieuw is mijnautobedrijf.nl, waarop ruim drieduizend zelfstandige autobedrijven (dus geen merkdealers) sinds een paar maanden een `mobiliteitsgarantie' aanbieden. Deze bevat de drie elementaire onderdelen van een pechhulpverzekering: reparatie onderweg, wegslepen en vervangend vervoer.

Ieder jaar betreden ruim 300.000 nieuwe, nog niet gedekte automobilisten de Nederlandse wegen. Van Woerkom vertrouwt erop dat zij het ANWB-lidmaatschap verkiezen vanwege de uitgebreidere dienstverlening. ,,Als mensen minder premie willen betalen in ruil voor minder hulp, moeten ze dat doen. Dat heeft het risico dat je auto wordt weggesleept in plaats van gerepareerd, zoals wij doen.'' Wegenwachtlidmaatschap kost 16 euro per jaar (exclusief 64 euro voor het vereiste ANWB-lidmaatschap). Route Mobiel vraagt 50 euro.

De ANWB, zegt Van Woerkom, behartigt ook de belangen van zijn leden in politiek Den Haag. Bijvoorbeeld inzake rekeningrijden, waar de ANWB tegen is. ,,Echte onzin'', reageert Muller, ,,de meesten zijn ANWB-lid vanwege de Wegenwacht. Maar die kun je niet krijgen los van een dure ANWB-pas.''