Ombudsman bemiddelt in affaire-Spijkers

De Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer gaat bemiddelen in het conflict tussen het ministerie van Defensie en oud-werknemer Fred Spijkers. Maatschappelijk werker Spijkers luidde in de jaren tachtig de noodklok over de afhandeling van een tweetal ongelukken met de zogenoemde AP-23 landmijnen.

Bij deze ongelukken, in 1983 en 1984, kwamen acht Nederlandse militairen om het leven. Volgens Spijkers waren de mijnen van inferieure kwaliteit en wist Defensie dat al in 1970, maar was verzuimd de mijnen te vernietigen. Na het laatste ongeluk wilde Defensie dat Spijkers de weduwe van de omgekomen militair zou vertellen dat het ongeluk aan eigen onvoorzichtigheid van de man was te wijten.

Spijkers weigerde dit. Hierdoor ontstond een conflict tussen hem en het ministerie en Spijkers werd uit zijn functie ontheven. Volgens Defensie omdat Spijkers zich ,,onmogelijk'' maakte, volgens Spijkers omdat hij weigerde de weduwe ,,met een kluitje in het riet te sturen.''

Maar in november 2002 werd na jaren van strijd een overeenkomst gesloten tussen Spijkers en Defensie, waarbij hij een schadevergoeding van 1,6 miljoen euro kreeg toegewezen. Bij deze bemiddeling was de toenmalig Ombudsman Oosting betrokken, die concludeerde dat Defensie fouten had gemaakt in de zaak. Ook Defensie gaf toe fouten te hebben gemaakt.

Maar volgens Brenninkmeijer is er nu sprake van een ,,haperende uitvoering'' van deze overeenkomst. Zo zou Spijkers belasting moeten betalen over de 1,6 miljoen, terwijl was afgesproken dat het bedrag belastingvrij zou zijn. In een brief aan de Kamer van 13 oktober j.l. schreef Van der Knaap (Defensie, CDA) echter dat van een dergelijke aanslag geen sprake is.

De zaak-Spijkers kwam vorige week weer in het nieuws, nadat weekblad Nieuwe Revu een reconstructie van de zaak publiceerde. Daaruit bleek dat toenmalig staatssecretaris van Defensie Van Hoof (nu Sociale Zaken, VVD) tijdens een ontmoeting met Spijkers gezegd zou hebben dat - wanneer deze belastende informatie naar buiten zou komen - Van Hoof ,,een wapen [zou hebben] dat voor jou absoluut en onherroepelijk dodelijk is.''

Van Hoof zei later zich dat niet te kunnen herinneren. Maar Spijkers, die zich al eerder bedreigd voelde, schrok destijds hevig van de uitspraak. Uit de reconstructie bleek verder dat Defensie geprobeerd zouhebben Spijkers geestelijk ziek te verklaren.