De man van min 90 procent

Het is nog niet officieel, maar vriend en vijand zijn het erover eens dat Alexander Rinnooy Kan aanstonds door het kabinet zal worden benoemd tot nieuwe voorzitter van de Sociaal Economische Raad, als opvolger van Herman Wijffels. Vriend en vijand - in dit geval vrij letterlijk. Het belangrijkste adviesorgaan van de regering heet in naam onpartijdig en onafhankelijk te zijn, en dus zal ook de voorzitter boven de partijen moeten staan. De SER speelt immers een voorname rol in het polderoverleg tussen de sociale partners: de werkgevers en de werknemers.

Maar wie portretfoto's van Rinnooy Kan nauwkeurig bestudeerd ziet dat zijn hoofd vaak ietsje schuin op zijn romp staat: hij buigt, voor de kijker, naar rechts. Zou hij niet te veel naar de werkgevers neigen?

Kritiek op zijn nominatie moet er in werknemerskringen zeker zijn geweest. Rinnooy Kan is lid van de raad van bestuur van ING, de bank die al in 2001 door toenmalige FNV-voorman De Waal werd gekapitteld voor zijn exorbitante topsalarissen. De vakbondsleider stelde een kleptocratentax voor, een belastingheffing van 100 procent voor inkomens boven de 3 miljoen gulden. Dat niveau heeft Rinnooy Kan nooit gehaald, maar de man die bij ING verantwoordelijk is voor onder meer de vastgoedtak en Azië heeft altijd een behoorlijk inkomen gehad. Sinds 2000 gemiddeld 610.000 euro per jaar aan basissalaris, plus nog eens ruim 1 miljoen aan bonussen. Zijn vergaarde aandelen zijn, vandaag, ruim 180.000 euro waard, zijn optiepakket bijna 640.000.

Buiten zijn hoge ING-functie heeft Rinnooy Kan diepere wortels in het werkgeverskamp. Hij was in de periode 1991-1996 voorzitter van ondernemingsorganisatie VNO-NCW.

Maken dit cv en deze bedragen van Rinnooy Kan een oneerlijke SER-voorzitter? De vakbonden denken inmiddels van niet, want zij hebben positief op zijn kandidatuur geadviseerd. Daarbij zullen zij gedacht hebben aan twee van Rinnooys Kans toekomstige voorgangers, Jan de Pous (SER-voorzitter van 1964 tot 1985) en Herman Wijffels (vanaf 1999). Zij waren eerder in hun loopbaan secretaris van de christelijke rechtsvoorganger van VNO-NCW. En zij beiden oogsten tijdens hun SER-tijd waardering van alle partijen.

En het is te prijzen dat de man die er slechts twee (culturele) nevenfuncties op nahoudt (Concertgebouw en Erasmusprijs) bereid is om op zijn totale jaarinkomen 90 procent in te leveren. In zijn nieuwe functie zal Rinnooy Kan 131.000 euro gaan verdienen. Er hebben werkgevers voor minder een ministerschap geweigerd.