Nieuwe man bij Fed moet Greenspan doen vergeten

Ben Bernanke (51) wordt de nieuwe voorzitter van de Amerikaanse Federal Reserve (Fed), de machtigste financiële autoriteit ter wereld.

,,De voorzitter'' – Alan Greenspan – ,,zal er niet eeuwig zijn,'' waarschuwde Ben Shalom Bernanke in 2000 in The Wall Street Journal. In zijn artikel riep Bernanke de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, op om na te denken over de tijd na Greenspan. ,,Zijn succesvolle beleid moet in stand blijven – zelfs als toekomstige Fed-voorzitters minder bekwaam zijn of minder toegewijd aan prijsstabiliteit dan meneer Greenspan ooit was.''

Als de Senaat akkoord gaat met Bernankes voordracht, moet de bankier eind januari, zes jaar na zijn ingezonden stuk, laten zien of hij zelf toegewijd en bekwaam zal zijn in die functie.

Wereldwijd dwingt Bernanke ,,diep respect af'', zei president Bush gisteren tijdens de bekendmaking. Volgens de president is de 51-jarige Bernanke ,,de juiste man om de staat van dienst van Alan Greenspan verder uit te bouwen''. En de mogelijke nieuwe voorzitter zelf beloofde meteen ,,om het in de Greenspan-jaren gevestigde beleid en de strategieën voort te zetten.''

Maar of Bernanke in Greenspans schaduw wil blijven staan is maar de vraag. De bankiers delen misschien een geschiedenis, maar ze verschillen op elementaire punten, bijvoorbeeld over de vraag of monetair beleid zoals onder Greenspan op inzicht en gevoel moet worden gevoerd, of volgens een strakkere methode.

Bernanke is sinds juni van dit jaar voorzitter van Bush' raad van economische adviseurs, Greenspan is daarvan al langer lid. De machtsverhouding was ook weleens omgekeerd: Bernanke was onder Greenspan een van de vijf gouverneurs van de centrale banken. Beiden hebben zich zoveel mogelijk afzijdig gehouden van partijpolitiek. Hoewel Bernanke Republikein is, voelde hij zich zichtbaar ongemakkelijk in de rol die hij de laatste maanden als naaste adviseur van de president had. Greenspan bekleedde die functie ook, onder president Ford.

Bernankes voorkeuren lagen altijd al dichter bij de academische wereld dan bij de politiek. In 1953 werd hij als zoon van een apotheker geboren in de zuidelijke staat Georgia. Hij groeide op in een dorp in South Carolina. Ben Bernanke wist zich te onderscheiden door zijn intelligentie.

Op de middelbare school haalde hij de hoogste SAT-testscore van de staat, en werd hij bijna de landelijke spelkampioen: hij wist echter niet dat de letter `i' in het woord `edelweiss' thuishoort.

Hij studeerde in 1975 summa cum laude af als econoom aan Harvard. Zijn masterstitel haalde hij aan het MIT, daarna werkte hij aan Stanford en New York University. Uiteindelijk werd hij hoogleraar economie aan Princeton.

Tijdens zijn studie raakte Bernanke gefascineerd door de Amerikaanse Depressie en bestudeerde hij de invloed van de Fed hierop. Tot 2002 had hij geen andere ervaring bij de overheid, afgezien van een functie in een lokaal schoolbestuur. Dat veranderde toen hij Fed-gouverneur werd.

[Vervolg Bernanke:pagina ]

Bernanke vermoedde dat de bankiers al snel genoeg zouden krijgen van zijn uitgesproken manier van communiceren: experts noemen hem in internationale kranten en tegen persbureaus `onconventioneel' en `een buitenbeentje'. Zelf zei hij daarover: ,,Niemand binnen de Fed heeft geprobeerd me te beteugelen of me gezegd dat ik mijn kop moest houden.''

Zijn woordgebruik is explicieter dan dat van Greenspan. Hij beschuldigt landen die veel sparen en weinig uitgeven bijvoorbeeld van het hebben van een `savings glut', een overvloed aan spaargeld, en hij vergelijkte anti-deflatiemaatregelen met een `helicopter drop' van harde contanten.

Wanneer hij straks voorzitter van de Federal Reserve is, zal hij zijn uitlatingen moeten intomen. De woorden van de voorzitter van de Federal Reserve worden door het wereldwijde publiek van analisten, beleggers en beleidsmakers op een goudschaaltje gelegd. Marktkenners lijken zich geen zorgen te maken. Zij zien in hem iemand die de financiële markten gerust kan stellen en zich niet snel omver laat blazen. Dat blijkt uit zijn vasthouden aan de wens inflatiedoelstellingen vast te leggen – tegen Greenspans wil in.

En ook voor de president deinst Bernanke niet snel terug. Toen Bush hem eerder dit jaar in het Witte Huis subtiel wees op zijn geelbruine sokken onder een donker pak, kwam de econoom een dag later gewoon ruim op tijd naar de vergadering met een presentje. Toen Bush binnenkwam droegen alle aanwezigen geelbruine sokken.

ERFENIS greenspan: pagina 13

Opvolging FED

Bernanke zal moeten inbinden