Het beeld

Na de verkiezing van Churchill tot Greatest Briton werden ieder in hun eigen land Adenauer, De Gaulle, Mandela, Reagan en Fortuyn `de grootste'. De enige politicus bij de laatste tien van Canvas' gisteren begonnen serie rond de aanwijzing van De grootste Belg is pater Adolf Daens, net als Fortuyn meer een volkstribuun dan een staatsman. Maar de grote favoriet is de enige levende van de tien, wielrenner Eddy Merckx. Overigens was ook in Nederland de enige levende finalist een sportlegende uit de jaren zestig-zeventig, Johan Cruijff.

De verschillen tussen Belgen en Nederlanders worden op televisie goed zichtbaar in de talrijke gecoproduceerde overlevingsspelletjes. In Expeditie Robinson (Talpa) zijn sinds gisteren nog twee Nederlanders en zeven Belgen over. De Belgen werken beter samen en vormen meer een gemeenschap dan de individualistische Nederlanders. Die kweken door hun uitgesproken gedrag en opvattingen snel vijanden en worden dan door het Belgische blok afgestraft. Daarentegen hebben de Belgen geraffineerde opzetjes minder snel door en verachten ze tactiek. Naarmate het spel vordert, stijgen daardoor de Nederlandse kansen.

De Vlaamse gezagsgetrouwheid blijkt ook uit de samenstelling van de top-111 van grootste Belgen. Een drietal notabelen heeft de voorselectie verzorgd, waar het publiek elf namen aan mocht toevoegen. Voor het overgrote deel bevat de Belgische lijst meer kunstenaars, wetenschappers en schrijvers dan de Nederlandse, en slechts één televisiepersoonlijkheid (Mark Uytterhoeven, 35). In vergelijking met de Waalse verkiezing van Le plus grand Belge, die ongeveer tegelijkertijd plaatsvindt en ook zowel Frans- als Nederlandstaligen betreft, prefereren de Vlamingen sportlieden boven leden van het koninklijk huis. Maar in beide gevallen is Merckx de komende weken de te kloppen man.

In de Vlaamse top-10 staan acht Nederlandstaligen: Daens, Merckx, schrijver Hendrik Conscience, cartograaf Gerard Mercator, schilder Peter Paul Rubens, leprozenverzorger pater Damiaan en de medische onderzoekers Andreas Vesalius en Paul Janssen. De Franstalige Vlaming Jacques Brel en de verzetsheld tegen de Romeinen Ambiorix, vorst der Eburonen, completeren de lijst. Op elf staat de Nederlandse nummer vijf Erasmus, net als Simon Stevin door beide landen geclaimd.

Opvallendste afwezige bij de 111 is koning Leopold II, grondlegger van de Belgische koloniale rijkdom, maar ook ontbreken Hollywoodster Jean-Claude VanDamme, wereldkampioen Tom Boonen, kunstenaar Panamarenko en de broers Dardenne, die twee keer een Gouden Palm wonnen. En, zo opperde men in de studio, de zangers Adamo en Will Tura.

Het allerzotste is de geringe aanwezigheid van vrouwen, slechts twaalf van de 111. Hadden wij Anne Frank nog in de top-10, de Vlamingen komen niet verder dan tenniskampioenen Kim Clijsters op 14 en Justine Henin-Hardenne op 37. Er zat ook geen vrouw in de preselectiecommissie. Zulke kortzichtigheid is weer het nadeel van die in veel opzichten meer kwaliteit dan bij ons genererende brave publieke omroep in België. In de echte wereld feminiseert ook Vlaanderen, getuige de vrouwelijke grafdelver en vorkheftruckchauffeur in een andere coproductie, Terra incognita (Net5).