Het bedreigde walhalla van de spotter

Bij mooi weer kijken honderden mensen rond luchthaven Schiphol naar de vliegtuigen. Maar dat leidt te vaak tot chaotische toestanden, aldus de luchthaven.

Met vlagen vliegt de regen over het betegelde terras van het panoramadek op Schiphol Airport. Dit is één van de drie officiële vliegtuigspotplekken op de luchthaven. Op een man na is het grote terras verlaten.

Die ene man is Steve van Langendonck (32) uit Belgie. Zijn ogen vernauwen zich als hij naar een opstijgende Boeing kijkt. ,,Duidelijk een 747 van KLM.'' Hij is vandaag met de trein uit Mechelen naar Schiphol gekomen. Dat doet hij gemiddeld een keer in de drie weken. ,,Ik kom niet zozeer voor Amsterdam, maar voor Schiphol. Lekker de hele dag vliegtuigen kijken. Dat het regent maakt mij niets uit.''

Met mooi weer en in het weekend komen honderden spotters naar de luchthaven op plekken langs de start- en landingsbanen. De gemeente Haarlemmermeer maakte gisteren bekend dat samen met Schiphol is besloten het aantal spotterplekken te beperken. Volgens de gemeente en de luchthaven is er sprake van een wildgroei aan spotterplekken. Zij willen dat de politie meer gaat controleren op niet-officiële spotterplekken, bijvoorbeeld op verkeerd geparkeerde auto's.

Sinds de ingebruikname van de nieuwe Polderbaan hebben spotters minder mogelijkheden vliegtuigen te spotten, erkent een woordvoerder van Schiphol. Dat komt door de snelweg A5 en het feit dat de Polderbaan ver van wegen afligt waar automobilisten kunnen stoppen. ,,Daarom zien we nu dat steeds meer spotters uitwijken naar `verboden' spotterplaatsen. Het grootste probleem is de chaos rond die plekken'', zegt de woordvoerder. ,,Mensen parkeren overal hun auto's zodat wegen voor boeren en omwonenden onbegaanbaar zijn.''

De plannen om de spotplekken te reguleren past ook binnen de anti-terrorisme maatregelen binnen en rond de luchthaven. Het gebied rond de luchthaven kan zo beter gecontroleerd worden. De woordvoerder benadrukt dat er geen concreet gevaar is, maar dat het om voorzorgsmaatregelen gaat.

Nogal overdreven, noemt Peter ten Thije (24) de plannen van Schiphol. Tot nu toe staat Schiphol onder spotters bekend als een liberale luchthaven. In het buitenland, zoals Heathrow in Londen, worden spotters volgens hem veel korter gehouden. Collega-spotters belandden drie jaar geleden in Griekenland nog in de cel, omdat ze werden aangezien voor spionnen.

,,Schiphol is nu perfect voor ons, dat willen we graag zo houden.'' Naast logistiek medewerker bij een transportbedrijf voor zeecontainers, is Ten Thije webmaster van schipholspotter.com, een site waar vliegtuigspotters informatie kunnen vinden over aanvliegroutes, vluchtschema's en de beste plekken rond Schiphol om de vliegtuigen te bekijken. ,,Echte vliegtuigspotters parkeren hun auto's nooit scheef, dat doen vooral de dagjesmensen.'' Het nut van de terrorismemaatregel ziet hij ook niet. ,,Vliegtuigspotters hebben een zelfcontrolerende functie: wij zitten overal rondom het vliegveld. Als ik een verdacht persoon zie, dan zal ik altijd direct gaan bellen met de politie. Een vliegtuigspotter is echt wel te onderscheiden van een terrorist.''

,,Het rapporteren van verdacht gedrag is heel normaal'', zegt woordvoerder De Bie. ,,Iedereen die ook maar iets met Schiphol te maken heeft moet verdacht gedrag melden. Dat is een plicht voor reizigers, voor het grondpersooneel en dus ook voor vliegtuigspotter. Spotten is een leuke hobby en wij willen de spotters daarom graag een handje helpen door nieuwe officiële spotplekken te bouwen zoals we dat nu al hebben bij de McDonalds in Schiphol-Oost.'' Schiphol kan nog niet zeggen waar en wanneer deze spotterplekken worden aangelegd.

Volgens webmaster Ten Thije is vliegtuigspotten geen hobby voor uitsluitend gepensioneerde mannen. Hij schat de gemiddelde leeftijd van de vliegtuig-hobbyisten tussen de ,,25 en 30'' jaar. In het gras langs de baan ziet hij steeds meer jongeren en dagjesmensen. ,,Vooral in het weekend en als het mooi weer is'', zegt hij. ,,Dan staan er bij één landingsbaan honderden mensen te kijken.'' Zijn site wordt dagelijks door ruim tweehonderd mensen bezocht. Ongeveer eens per drie weken gaat Ten Thije vanuit zijn woonplaats in Den Bosch naar Schiphol. ,,Het geeft mij echt een kick als een ik een 747 over mijn hoofd zie vliegen. Dat is pas genieten. Ik denk even aan helemaal niets, voor mij is vliegtuigspotten een vorm van ontspanning.''

Jonge vliegtuigspotters vinden elkaar op het internet. Op atcbox.com wordt er veel gediscussieerd over de beste spotplekken rond Schiphol. De spotplekken die op het forum worden besproken zijn bijna allemaal niet-officieel. De minder actieve spotter kan vanuit zijn luie stoel vliegtuigen kijken: via webcams kunnen alle landings- en startbanen van Schiphol live bekeken worden.

Met een brullend geluid verlaat een grote Boeing de startbaan. De Belgische spotter Steve van Langendonck: ,,Dat is nu juist zo mooi met dit weer: het enorme regengordijn wat zo'n toestel produceert als de motoren op volle toeren draaien. Ik kan ook wel naar vliegveld Zaventem gaan, wat voor mij veel een stuk dichter bij is, maar dat is maar een klein vliegveldje. Schiphol is toch het walhalla voor een vliegtuigspotter.''